مقايسه اصول و روش‌هاي تربيتي و معرفت‌شناختي خواجه نصير با جان ديويي

هدف تحقيق بررسي و مقايسه آرائ تربيتي، هستي شناسي، معرفت شناسي، ارزش شناسي، اهداف تربيتي و تفكر با توجه به نقش بنيادي آن در هدايت انسان‌ها و كاربرد آن در تمام لحظه‌هاي زندگي فردي و اجتماعي از ديدگاه جان ديويي با خواجه نصير است. روش پژوهش از نوع توصيفي – تحليلي است. ابزار تحقيق به سبك جمع‌آوري اطلاعات فيش‌برداري از منابع و اسناد مكتوب در تعليم و تربيت اسلامي و غربي مي باشد. تحليل اطلاعات جمع‌آوري شده نشان داد : 1- در ديدگاه خواجه نصير اهداف تربيتي در راستاي تحقق تعقل و سير در آفاق و انفس و به عبارتي سير الي الله است در صورتي كه هدف تربيت از ديدگاه جان ديويي كسب تجربه عيني است. 2- در نظر خواجه نصير انسان‌ داراي روح خدايي و فطرت پاك است ولي از نظر ديويي انسان‌ موجودي مادي است. 3- از نظر خواجه نصير تفكر در جهت شناخت خدا، طبيعت و انسان به كار مي رود ولي در ديدگاه ديويي تفكر در حل مسائل مادي و دنيوي به كار مي رود. 4- در ديدگاه خواجه نصير معرفت محدود به حس و تجربه مكتب پراگماتيسم نبوده و معرفت شهودي و رباني را بيان مي‌كند ولي در نظر ديويي تجربه مادي ملاك معرفت است. 5- از ديدگاه خواجه نصير ارزش‌ها داراي ابعاد مادي و معنوي است ولي در نظر ديويي ارزش‌ها مادي و تغيير پذير هستند. 6- از ديدگاه خواجه نصير هر عملي كه در راه خدا باشد قابل تقدير است ولي از نظر ديويي هر عملي كه سود عيني و دنيوي داشته باشد داراي اهميت است.