نظريه حاكميت سياسي ولي فقيه در انديشه فقهي ملا احمد نراقي

هدف پژوهش حاضر بررسي نظريه حاكميت سياسي ولي فقيه در انديشه فقهي ملااحمد نراقي در كتاب«عوائد الايام» ايشان است. روش پژوهش توصيفي - تحليلي بوده و نتايج نشان داد كه ملااحمد نراقي،نخستين فقيهي است كه نظريه ولايت فقيه را به صورت جدي و اصولي مورد نظريه پردازي قرار داده و از ولايت همه جانبه و تكفّل قدرت توسط فقيه در عصر غيبت بحث نموده است. بنابراين، آنچه نراقي را به عنوان يك فقيه، يگانه و منحصر به فردي مي سازد، ادعاي او در طرح و تدوين نظريه ولايت فقيه در معناي كشورداري و زمامداري سياسي است. نراقي در بيان ابعاد گوناگون نظريه ولايت فقيه و اقامه دليل هاي آن، از فقها و مجتهدان پيشين سبقت گرفت و به نظريه سياسي شيعه، فزوني و جلوه اي خاص و تازه بخشيد. بدين ترتيب، ديدگاه نراقي از حاكميت سياسي ولي فقيه در نوع خود حركتي نو در عرصه فقه به وجود آورد و ولايت فقيه، ساختاري نوين پيدا كرد و به تدريج به نظريه مسلّط و رايج در مباحثات فقها در حوزه انديشه سياسي تبديل گرديد. بنابراين، هرچند طرح نظريه حاكميت سياسي ولي فقيه در دوره قاجاريه از سوي ملااحمد نراقي بيشتر جنبه نظري و آرماني داشت، ولي در دوره هاي بعدي به تاثيرگذارترين باور سياسي تبديل شد كه پيروزي انقلاب اسلامي 75 ايران، تبلور چنين نگرشي در فقه سياسي شيعه بود.