مؤلفه‌هاي شناساي داده‌هاي تمدني قرآن

نخستين چالش فراروي مفسر موضوعي در فرايند مراجعه قرآن، شناسايي و استخراج داده‌هاي قرآني مربوط به مسئله است. اين مقاله كوشيده است با تعيين مؤلفه‌هاي شناساي داده‌هاي تمدني قرآن و ساخت الگوي كشف و استخراج داده‌هاي تمدني قرآن، اولين چالش فراروي به سخن درآوردن قرآن دربارۀ نظريۀ تمدن را حل كند. نتيجۀ كاربردي تعيين مؤلفه‌هاي شناساي داده‌هاي تمدني در قرآن، كشف و استخراج بيشينه و بهينۀ داده‌هاي تمدني در كتاب الهي است. مقاله بر داده‌هاي اصل تمدن متمركز است و به ويژگي‌هاي آن نمي‌پردازد. پژوهش با روش تحليلي و توصيفي، مؤلفه‌هاي شناساي داده‌هاي تمدني قرآن را تعيين و الگوي استخراج آن‌ها را ارائه كرده است. به طور معمول، قرآن‌پژوهان داده‌هاي تمدني قرآن را به روش استقرايي گردآوري و تدوين مي‌كنند و روش قياسي را به كار نمي‌گيرند. مقاله با استفادۀ توأمان از دو روش استقرايي و قياسي، مؤلفه‌هاي شناساي داده‌هاي تمدني را به لحاظ ظرف، موضوع و محمول، تعيين و الگوسازي مي‌كند. مؤلفه‌هاي شناسا از اين قرارند: به لحاظ ظرف «دنيايي بودن»، به لحاظ موضوع «انساني بودن»، «اجتماعي بودن» و «بزرگ بودن» و به لحاظ محمول «ساختۀ اختياري».