ارزيابي مدل‌هاي تجربي و هوشمند در برآورد تبخيروتعرق مرجع

ﺗﺒﺨﯿﺮ و ﺗﻌﺮق ﻣﺮﺟﻊ ﮐﻪ ﻣﻬﻢ ﺗﺮﯾﻦ ﺟﺰء ﭼﺮﺧﮥ ﻫﯿﺪروﻟﻮژي اﺳﺖ، ﺑﺎ روش ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻔﯽ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﯽ ﺷﻮد و ﻫﺮﮐﺪام ﺑـﻪ اﻃ􀀀ﻋـﺎت ورودي ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﺑﻌﻀﺎً زﯾﺎدي ﻧﯿﺎز دارد ﮐﻪ در ﺑﺴﯿﺎري ﺷﺮاﯾﻂ دﺳﺘﺮﺳﯽ ﺑﻪ ﻫﻤﮥ اﻃ􀀀ﻋﺎت اﻣﮑﺎن ﭘﺬﯾﺮ ﻧﯿﺴـﺖ . اﯾـﻦ اﻣـﺮ اﻧﺘﺨـﺎب روش ﻫﺎي ﺑﺎ داده ﻫﺎي ورودي ﮐﻤﺘﺮ و دﻗﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ را ﺿﺮوري ﻣﯽ ﺳﺎزد. در اﯾﻦ ﭘـﮋوﻫﺶ ﻫﻔـﺖ ﻣـﺪل ﺑـﺮآورد ﺗﺒﺨﯿـﺮ و ﺗﻌـﺮق ﻣﺮﺟﻊ و ﻣﺪل ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰي ﺑﯿﺎن ژن GEP ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻓﺎﺋﻮﭘﻨﻤﻦ ﻣﺎﻧﺘﯿﺚ ارزﯾﺎﺑﯽ ﺷﺪﻧﺪ. ﺑﺪﯾﻦ ﻣﻨﻈـﻮر ا ز اﻃ􀀀ﻋـﺎت روزاﻧـﻪ ﺑﯿﺸـﯿﻨﻪ و ﮐﻤﯿﻨﮥ درﺟﻪ ﺣﺮارت، ﺑﯿﺸﯿﻨﻪ و ﮐﻤﯿﻨﮥ رﻃﻮﺑﺖ ﻧﺴﺒﯽ، ﺳﺮﻋﺖ ﺑﺎد و ﺳﺎﻋﺎت آﻓﺘـﺎﺑﯽ 35 ﺳـﺎﻟﻪ 1983ــ 2017 اﯾﺴـﺘﮕﺎه ﺳـﯿﻨﻮﭘﺘﯿﮏ اﻟﯿﮕﻮدرز اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ. 70% داده ﻫﺎ ﺑﺮاي آﻣﻮزش و 30% داده ﻫﺎ ﺑﺮاي آزﻣﻮن ﻣﺪل ﺑﻪ ﮐﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪﻧﺪ. ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻧﺸـﺎن داد ﻣـ ﺪل ﻫـﺎي ﮐﯿﻤﺒﺮﻟﯽ ﭘﻨﻤﻦ و ﺗﺸﻌﺸﻌﯽ ﻓﺎﺋﻮ داراي دﻗﺖ ﺑﯿﺸﺘﺮي ﻧﺴﺒﺖ ﺑـﻪ ﺳـﺎﯾﺮ ﻣـﺪل ﻫـﺎ ي ﺗﺠﺮﺑـﯽ اﻧـﺪ. ﺗﺤﻠﯿـﻞ ﺿـﺮاﯾﺐ ﻣـﺪل رﮔﺮﺳـﯿﻮن ﭼﻨﺪﻣﺘﻐﯿﺮه ﺣﺎﮐﯽ از ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﺑﯿﺸﯿﻨﮥ درﺟﻪ ﺣﺮارت ﺑﺎ ﺿﺮﯾﺐ 0/58 ﺑﺮ ﺗﺒﺨﯿﺮ و ﺗﻌﺮق ﻣﺮﺟﻊ ﺑﻮد. در GEP، اﻟﮕﻮي ﺷـﻤﺎره 2 ﺑﺎ ﻋﻤﻠﮕﺮﻫﺎي ﭘﯿﺶ ﻓﺮض ﻣﺪل ﺑﺎ RMSE=0/843 و R^2=0/932 در ﻣﺮﺣﻠﮥ آﻣﻮزش و RMSE=0/76 و R^2=0/941 در ﻣﺮﺣﻠـ ﮥ آزﻣـﻮن ﻋﻤﻠﮑﺮد ﺑﻬﺘﺮي را داﺷﺘﻪ اﺳﺖ. ﻣﻘﺎﯾﺴﮥ ﻣﺪل ﻫﺎي ﺑﺮآورد ﺗﺒﺨﯿﺮ و ﺗﻌﺮق ﻣﺮﺟﻊ ﺣﺎﮐﯽ از ﺑﺮﺗﺮي ﻣﺪل GEP ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﯾﺮ ﻣﺪل ﻫـﺎ ﺑﻮد. ﻧﺘﺎﯾﺞ اﯾﻦ ﭘﮋوﻫﺶ ﻧﺸﺎن داد ﮐﻪ ﻣﺪل GEP داراي ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽ ﻗﺎﺑـﻞ ﻗﺒـﻮﻟ ﯽ در ﺗﺨﻤـ ﯿﻦ ﺗﺒﺨﯿـﺮ و ﺗﻌـﺮق ﻣﺮﺟـﻊ ﺗﺤـﺖ ﺷـﺮا ﯾﻂ آب وﻫﻮاﯾﯽ اﻟﯿﮕﻮدرز ﺑﻮده و ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺪل ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده در اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﮐﺮد.