مقايسه اثربخشي طرحواره‌درماني و درمان پذيرش و تعهد بر كمال گرايي بيماران با اختلال شخصيت وسواسي- جبري

مقدمه:  كمال گرايي از علايم اصلي بيماران مبتلا به اختلال شخصيت وسواسي جبري است. اين پژوهش با هدف مقايسه اثربخشي طرحواره درماني و درمان پذيرش و تعهد بر كمال گرايي بيماران با اختلال شخصيت وسواسي جبري انجام گرفت. روش كار: روش تحقيق در اين پژوهش نيمه آزمايشي از نوع پيش آزمون- پس آزمون- پيگيري با گروه هاي آزمايش و كنترل بود. جامعه آماري شامل تمامي بيماران مبتلا به اختلال شخصيت وسواسي - جبري مراجعه كننده به مراكز خدمات روانشناسي و مشاوره شهر تهران در سال 1400 بود. از بين آنها تعداد 51 بيمار مبتلا به اختلال شخصيت وسواسي جبري بر اساس ملاك هاي ورود و خروج و به شيوه نمونه گيري در دسترس گزينش شده و به صورت تصادفي در سه گروه (17 نفري) طرحواره درماني، درمان پذيرش و تعهد و گروه كنترل گمارده شدند. گروه آزمايشي اول، طرحواره درماني  با رويكرد يانگ (1990)، گروه آزمايشي دوم تحت آموزش درمان پذيرش و تعهد با رويكرد هيز، استروسهل و ويلسون (1999)، به‌تفكيك در 8 جلسه 90 دقيقه اي قرار گرفتند و گروه كنترل در فهرست انتظار بود. ابزار پژوهش شامل سياهه كمال گرايي (PI) و پرسشنامه چندمحوري باليني ميلون (MCMI-III) بود. داده ها با استفاده از روش تحليل واريانس با اندازه گيري مكرر (طرح آميخته) و آزمون تعقيبي بن فرني در نرم افزار  SPSS25تجزيه و تحليل شدند. يافته ها: نتايج نشان داد بين گروه هاي آزمايش و گروه كنترل تفاوت معني دار وجود داشت؛ و هر دو مداخله طرحواره درماني و درمان پذيرش و تعهد باعث كاهش كمال گرايي بيماران با اختلال شخصيت وسواسي جبري شده و تاثير اين مداخلات درماني در مرحله پيگيري نيز پايدار بوده است (0/05 P). همچنين، نتايج آزمون تعقيبي بن فرني حاكي از آن بود كه ميزان اثربخشي مداخله طرحواره درماني بر كمال گرايي بيشتر از درمان پذيرش و تعهد بود (0/05 P). نتيجه گيري: با توجه به يافته هاي پژوهش مي توان نتيجه گرفت كه مداخلات طرحواره درماني و درمان پذيرش و تعهد مي توانند براي بهبود كمال گرايي بيماران مبتلا به اختلال شخصيت وسواسي جبري كارآمد باشد؛ و توصيه مي گردد كه درمانگران و مشاوران در راستاي بهبود كمال گرايي بيماران مبتلا به اختلال شخصيت وسواسي جبري در كنار ساير مداخلات درماني از اين درمان ها استفاده كنند.