واكاوي مخالفت غزالي با وجوب نظر

يكي از موضوعات مورد مناقشه بين متكلمان، شناخت اولين واجب بر مكلف بوده است. متكلمان معتزلي و اشعري معرفت نسبت به خداوند از طريق استدلال را اولين واجب مي‌دانستند. دليل آن را گروهي عقلي و گروهي سمعي برمي‌شمردند؛ هرچند در اصل موضوع با يكديگر نزاعي نداشتند. با اين رويكرد، فاصله ايمان تا كفر بر اساس علم و يا جهل نسبت به خداوند رقم مي‌خورد. به‌طوري كه عالِم به خداوند، مومن و جاهل به خداوند، كافر تلقي مي‌گرديد.  غزالي متكلم قرن پنجم هجري با اين انديشه به مخالفت برخاست. او علم و جهل نسبت به خداوند از طريق استدلال را از دايره ايمان و كفر خارج ساخت. در اين راستا غوطه‌ور شدن در علم كلام را  جز در مواردي محدود، حرام اعلام كرد و ايمان را از معرفت جدا دانست. او با اين رويكرد عوام مردم را به تقليد و تسليم در اعتقادات امر نمود و سرپيچي از آن را مشمول مجازات دانست.  اين پژوهش به روش توصيفي- تحليلي انديشه غزالي پيرامون وجوب نظر و استدلال در معرفت به خداوند را مورد واكاوي قرار داده و معتقد است غزالي ارائه استدلال بر اصول اعتقادي را بر مكلف واجب ندانسته و تقليد در اعتقاد و پيامدهاي آن را مورد حمايت قرار داده است.