مطالعه تحليلي معناي عناصر نمادين با تاكيد بر هاله نور در نگارگري مانوي

هنر مانوي يكي از هنرهاي غني و اثرگذار است كه آغاز آن از سدۀ سوم م در ابتداي تشكيل حكومت ساساني آغاز شد و تا چند قرن بعد از اسلام ادامه يافت. ماني و پيروانش از هنرهاي بصري و تجسمي كه شاخص‌ترين آن‌ها هنر نقاشي و نگارگري است آثار بسيار نفيسي بر جاي گذاشته‌اند كه بر نگارگري ايراني در دوره‌هاي بعد تأثيرگذار بوده است. با نگاهي كلي به ويژگي‌هاي ساختاري آثار مانويان مي‌توان به عناصر نماديني دست‌ يافت كه اغلب در بيشتر نگاره‌ها تكرار شده‌ و داراي مفاهيم خاصي هستند. هدف اين پژوهش پي بردن به سير تحولات هاله نور در نگارگري مانويان و درك شباهت‌هاي تجسمي آن مي‌باشد. هاله نور در هنر مانوي با هدف رسيدن به نور و رستگار شدن روح انسان مي‌باشد. سؤال اين پژوهش چه عناصري در نگارگري مانوي به ‌كار رفته است و داراي چه معنايي مي‌باشند؟ داراي چه ويژگي‌هاي بصري و ساختاري مي‌باشند؟ روش تحقيق در اين پژوهش توصيفي- تحليلي بوده و با استفاده از مطالب كتابخانه‌اي اسنادي و بررسي نمونه‌هاي نقاشي مانوي جمع‌آوري ‌شده است و تحليل بر اساس هاله نور و ويژگي‌هاي آن مي‌باشد. نتايج اين پژوهش نشان مي‌دهد مانويان از عناصر نماديني چون گل نيلوفر، مرواريد، آسمان آبي، هاله نور، كشتي و درخت زندگي در نگاره‌هايشان استفاده مي‌كردند و مهم‌ترين عنصر در بين اين عناصر هاله‌ نور بوده كه بسيار متنوع‌تر از ديگر عناصر بوده كه با رنگ‌ها و آرايه‌هاي تزئيني متفاوتي اجرا مي‌شده است. در نگاره‌هاي مانوي اين نماد به معناي نور و پاكي است و فردي كه داراي هاله نور باشد مقدس و داراي جايگاه معنوي ويژه‌اي است.