ارزيابي تفاسير آرمان‌ شهر در حكمت مدني اسلامي

انديشيدن درباره سامان مطلوب در اجتماع بشري، از نخستين دغدغه‌هاي فيلسوفان بوده است. در يونان باستان و جهان اسلامي، نخستين فيلسوفان، نخستين طراحان آرمان‌شهر بوده‌اند. ترديد درباره امكان تحقق آرمان‌شهر، مهم‌ترين چالش آرمان‌شهرگرايي است. امروزه برخي فيلسوفان و پژوهشگران اندك غربي تلاش كرده‌اند تفسيري واقع‌گرايانه از آرمان‌شهر ارائه دهند؛ در حالي كه تا پايان قرن نوزدهم، از منظري تخيلي به آن نگريسته مي‌شد. چون برخي از تفسيرهاي آرمان‌شهر در حكمت مدني اسلامي دچار كاستي‌هاي جدي است، دسته‌بندي تفاسير و گزينش تفسير صحيح درباره آرمان‌شهر در حكمت مدني اسلامي ضرورت مي‌يابد. در اين مقاله كه به روش تفسيري نگارش شده است، تفاسير آرمان‌شهر در حكمت مدني اسلامي در سه دسته تخيلي، تمثيلي و واقعي تنظيم شده‌اند. با تكيه بر شواهد آشكار، تفسير تخيلي و تمثيلي از آرمان‌شهر در حكمت مدني اسلامي نادرست است و آرمان‌شهر حكماي مسلمان از ايستار واقع‌گرايي برخوردار است. ماهيت حكمت مدني، ريشه در امور واقعي داشتن آرمان و سازواري نظام مدني با نظام كيهاني و طبيعي از جمله مهم‌ترين مباني واقع‌گرايانه‏بودن آرمان‌شهر در حكمت مدني اسلامي است