تحليل تطبيقي گفت‌وگوي انتقادي با قدرت در باب پادشاه و فَنزَه در ترجمه‌ها و بازنويسي كليله‌ودمنه (داستان‌هاي بيدپاي، كليله‌‌ودمنه بهرام‌شاهي، انوار سهيلي)

كليله‌‌ودمنه يكي از متون مهم به‌جامانده از دوران كهن فرهنگ و انديشه‌ ايران است كه همواره مورد توجه بوده و ترجمه‌ها و بازنويسي‌هاي گوناگوني از آن شده است. جدا از تفاوت‌هاي زباني و شكلي، به لحاظ مفهومي و نوع بيان مطالب و مفاهيم نيز تفاوت‌هايي در اين آثار وجود دارد. هدف پژوهش حاضر، واكاوي مفهوم گفت‌وگوي انتقادي با قدرت در باب «پادشاه و فنزه» در ترجمه‌هاي «محمدعبدالله بخاري»، «نصرالله منشي» و بازنويسي «واعظ كاشفي» بوده و درصدد بررسي چگونگي و چرايي تفاوت در اين مقوله با توجه به درون‌مايه‌ي‌ باب در سه اثر يادشده است. روش‌ تحقيق، توصيفي ـ تحليلي، همراه با تحليل متن و خوانش تنگاتنگ، در چارچوب نظريه‌هاي جامعه‌شناسي معرفت است. نتايج نشان داد كه شرايط و مقتضيات تاريخي، سياسي، فرهنگي و اجتماعي مترجمان، بر نوع و نحوه‌ي‌ گفت‌وگو با قدرت سياسي تأثيرگذار بوده ‌است؛ به طوري ‌كه مي‌توان تغييراتي را از صراحت در بيان انتقادي به پادشاه در داستان‌هاي بيدپاي، اطناب كلام، پوشيده‌گويي و در لفافه سخن گفتن، در كليله‌‌ودمنه‌ي منشي و بيش‌ترين پوشيده‌گويي در بيان مضامين انتقادي و افزودن پيرايه‌ها براي كند كردن نقد قدرت سياسي در انوار سهيلي، اشاره كرد.