مجادلۀ ادبي بهاءالدين خجندي و سعيد هروي

مجادله‌هاي ادبي در قالب شعر، سابقه‌اي طولاني در ادب فارسي دارد. از معروف‌ترين آن‌ها، قصيده‌اي است كه عنصري بلخي در نقد قصيدۀ غضايري رازي در همان وزن و قافيۀ قصيدۀ او گفته و عيوب شعرش را برشمرده و غضايري نيز در قصيده‌اي ديگر، به تعريض‌هاي او پاسخ داده است. پنج قطعه‌اي كه دراين مقاله از نظرتان مي‌گذرد، مكاتبات منظومي است كه در دهۀ اول قرن هشتم هجري بين بهاءالدين خجندي و سعيد هروي رد و بدل شده است؛ سه قطعه از آنِ بهاءالدين خجندي و دو قطعه سرودۀ سعيد هروي است. آغاز اين مكاتبه دوستانه بوده است، اما بهاء خجندي از پاسخ سعيد هروي مي‌آشوبد و آن را طعنه‌اي به خود تلقي مي‌كند و كار دو شاعر به هجو يكديگر مي‌كشد. در قطعات چهارم و پنجم، نام محمد حنفيّه به ميان آمده است و هر دو شاعر او را مدح گفته‌اند. وي، امير ارتنا از امراي نزديك سلطان محمد خدابنده بوده و گويا در دورۀ حكومت اين سلطان، امارتِ اصفهان و نواحيِ آن را در اختيار داشته است. سه قطعۀ مرتبط با اين اشعار را نيز در منابع ديگر يافته‌ايم كه در‌آخر مقاله نقل شده است.