نقدي بر كتاب فقه اسلامي و حقوق بشر

فقه اسلامي و حقوق بشر مجموعۀ ارزش‌مندي از مقاله‌هاي نويسندگان حوزوي و دانشگاهي در همايش «رويكرد متعالي فقه اسلامي به حقوق بشر» است كه به‌كوشش محمدرضا باقرزاده به زيور طبع آراسته شده است. ارزيابي و نقد اين كتاب به‌صورت استنادي ـ تحليلي و مطابق الگوي شوراي بررسي متون و كتب علوم انساني در چهارچوب معرفي كلي، بررسي شكلي، و بررسي محتوايي اثر است. اين‌كه آيا آموزه‌هاي اسلامي با حقوق بشر سازگاري دارد يا ندارد يكي از پرسش‌هاي كليدي و دغدغه‌هاي هميشگي روشن‌فكران ديني و غيرديني بوده و هست. نگارندگان مقاله‌هاي اين كتاب در هم‌افزايي قابل‌توجهي به‌دنبال اثبات اين ديدگاه‌اند كه تصور ناسازگاري ناشي از ناآشنايي با انديشه‌هاي اصيل و ناب اسلامي است؛ اگر ظرفيت‌هاي نهفته در فقه به‌درستي به‌كار گرفته شود، مي‌تواند به توسعۀ حقوق بشر كمك شايان‌توجهي كند. باوجود امتيازهاي فراواني كه اين كتاب دارد، به‌لحاظ ساختار كلي و چينش محورها و عنوان‌ها، كم‌رنگ‌بودن بُعد فقهي برخي مقاله‌ها، و در پاره‌اي موارد خلط نظام حقوقي و مقولۀ حقوق بشر، نارسايي برخي استنادها، طرح مباحث غيرمرتبط با موضوع، و تمركزنداشتن بر حل موضوع‌هاي چالش‌بر‌انگيز با ضعف‌هايي مواجه است.