پهنه‌بندي خطر وقوع زمين‌لغزش به روش آنبالاگان با استفاده از GIS (مطالعه موردي: حوضه آبريز دهستان تنيان)

لغزش، حركت يكپارچه ناگهاني حجمي از خاك و مواد سطح دامنه‌هاست كه به پايين‌دست دامنه‌ها منتقل مي‌شود. در سال‌هاي اخير وقوع زمين‌لغزش‌ها در مناطق شمالي كشور به دليل تغيير كاربري اراضي تخريب جنگل و احداث جاده افزايش ‌يافته است. زمين‌لغزش و ريزش‌هاي سنگي نمونه‌هايي از حركات توده‌اي زمين هستند، زمين‌لغزش در جاده‌هاي كوهستاني و جنگلي از جنبه‌هاي مختلفي باعث بروز خسارت‌هاي مستقيم و غيرمستقيم مي‌شود و خسارت‌هايي شامل ايجاد محدوديت در مديريت و بهره‌برداري از جنگل، نابودي و تخريب رويشگاه‌ها را در پي دارد. همچنين علاوه بر تلفات جاني زمين‌لغزش خسارات مالي عمده، تلف شدن دام روستاييان و تخريب زيرساخت‌ها و زمين‌هاي كشاورزي را به همراه دارد؛ بنابراين با شناخت از زمين‌لغزش‌ها مي‌توان از بروز آن‌ها جلوگيري كرد و زمين‌لغزش را تثبيت كرد. اين تحقيق با روش توصيفي- تحليلي و با بهره‌گيري از مشاهدات ميداني و مطالعات اسنادي و كتابخانه‌اي به بررسي حركات دامنه‌اي در حوضه آبريز دهستان تنيان پرداخته و با توجه به تحليل نقشه زمين‌شناسي، گسل‌ها، توپوگرافي، شيب، جهت شيب، كاربري اراضي و تغييرات آن در سنوات گذشته مناطق مستعد وقوع زمين‌لغزش را بر پايه مدل آنبالاگان در 15 واحد كاري پهنه‌بندي نموده و مناطق حساس را كاملاً شناسايي نموده است؛ لذا مناطق با خطر زياد با مساحت 1606 هكتار معادل 38 درصد، مناطق با خطر متوسط 2350 هكتار معادل 56 درصد و مناطق با خطر كم 219 هكتار معادل 6 درصد مشخص گرديد و درعين‌حال راهكارهاي لازم و ضروري جهت كاهش خسارات و صدمات را ارائه داده است كه اين امر مي‌تواند برنامه‌ريزان و تصميم‌گيران را در عرصه‌هاي مختلفي چون مديريت حفاظت خاك و منابع طبيعي، زيست‌محيطي، تعيين مسير راه‌ها، پدافند غيرعامل (تسهيل مديريت بحران، آمايش، مكان‌يابي و...) در حوضه آبريز دهستان تنيان ياري نمايند.