اولويت‌‌بندي استراتژي‌‌هاي ارتقادهندۀ معيشت محلي با رويكرد بهره‌‌برداري پايدار از منابع طبيعي مبتني بر مدل SWOT-ANP در روستاي باقر‌‌آباد كردستان

برنامه‌‌ريزي درجهت بهبود وضعيت معيشتي و درآمد و اقتصاد خانوارهاي روستايي به‌عنوان يك اصل مهم و اثرگذار در تحقق اهداف توسعۀ پايدار است. در اين تحقيق راهبردهاي ارتقاي معيشت خانوارهاي روستايي با تكيه بر بهره‌‌برداري پايدار از منابع طبيعي به روش پيمايشي، مورد بررسي قرار گرفته‌است. جامعۀ آماري اين پژوهش شامل ساكنان محلي باقر‌‌آباد و كارشناسان خبره در امور روستايي بوده كه 255 نفر از روستائيان و 42 نفر از كارشناسان به‌عنوان نمونه در نظر گرفته شد. مهم‌ترين ابزار جمع‌‌آوري اطلاعات، پرسشنامه و به‌منظور تحليل داده‌‌ها و راهبردهاي مناسب، از مدل SWOT استفاده شد به‌منظور اولويت‌بندي مهم‌ترين عوامل اثرگذار در بهبود معيشت منطقه از مدل فرايند تحليل شبكه‌اي (ANP) در اين مطالعه بهره گرفته شد. وجود تهديدهاي محيطي و مرتبط با معيشت روستايي، مانند خشكسالي و سيل از نظر روستائيان و كارشناسان به ترتيب با اوزان نسبي 91/11 و 80 مهم‌‌ترين تهديد و برخورداري از نيروي انساني مستعد تحصيل كرده، مهم‌‌ترين فرصت ارتقاي معيشت روستا با اوزان نسبي 81/78 و 87/11 به‌ترتيب از ديدگاه كارشناسان و ساكنان روستا است. استراتژي ارتقاي معيشت، استراتژي تدافعي است كه براساس آموزش و ترويج شيوه‌‌هاي بهره‌‌برداري بهينه اراضي طبيعي و منابع آبي منطقه، تكنولوژي‌‌هاي نوين كشاورزي، دامداري و باغداري، اصلاح و بهسازي امكانات زيربنايي روستا و تكيه بر پتانسيل‌‌هاي اكوتوريسمي و صنايع دستي برنامه‌‌ريزي شده‌است. نتايج بررسي شبكه‌‌اي عوامل نشان داد كه عوامل انساني-آموزشي، اقليمي-جغرافيايي، اقتصادي-مالي به‌ترتيب بيشترين تأثيرگذاري را در ارتقاي معيشت روستايي منطقه مورد مطالعه خواهند داشت. اين مطالعه استفاده از روش تركيبي SWOT ANP را به‌عنوان روشي براي شناخت محورهاي مهم اجتماعي-اقتصادي-اكولوژيك، همگام با تعيين استراتژي اصلي ارتقادهنده مناطق روستايي در قالب سرمايه‌‌هاي اصلي با بيشترين پايداري و سازگاري، توصيه مي‌كند.