تحول روزنامه نگاري ديني در ايران معاصر مطالعه تطبيقي محتواي روزنامه هاي اطلاعات و كيهان بين سال هاي 85-1335

هدف اين پژوهش بررسي ژانر روزنامه نگاري ديني در يك دوره شصت ساله در ايران معاصر است كه سه دهه آن روزنامه نگاري در دوران جمهوري اسلامي و سه دهه ديگر آن دوران پهلوي دوم را شامل مي شود.مطالعه تطبيقي محتواي مطالب ديني روزنامه‌هاي كيهان و اطلاعات در سيزده روز اول ماه محرم طي سال هاي 1335 تا 1385 مي پردازد . در اين پژوهش با روش نمونه‌گيري غير احتمالي هدفمند 118 روزنامه (هر كدام 59 نسخه) بررسي و 1126 مطلب با موضوع مذهبي استخراج و به روش تحليل محتواي كمي، كدگذاري و تجزيه و تحليل شدند. نتايج اين مطالعه نشان داد ميان دو روزنامه كيهان و اطلاعات از نظر سبك، موض وع، كاركرد، اندازه و محل درج مطالب و انتشار عكس تفاوت معناداري با 99 درصد اطمينان وجود دارد. مقايسه ميان محتواي دو روزنامه حاكي است كه موضوعات ديني چاپ شده، كاركرد و ژانر آن ها طي دو دوره مورد بررسي دچار تحول شده است. استفاده از سبك خبر در سه دهه پس از انقلاب افزايش و در مقابل آگهي هاي ديني كاهش يافته است. در حالي كه عمده مطالب منتشر شده در دوره قبل از انقلاب داراي كاركرد آموزشي و تبليغ ديني بوده است؛ در سال هاي پس از انقلاب كاركرد خبر ي و ارشادي با تمركز بر زندگينامه بزرگان ديني بيشتر غالب است. كاركرد آموزشي در روزنامه كيهان و كاركردهاي تبليغ ديني و خبري در روزنامه اطلاعات مشهودتر است. همچنين دو روزنامه از نظر تعداد و اندازه مطالب قبل و بعد از انقلاب روندي متضاد دارند به اين معنا كه مطا لب ديني در روزنامه اطلاعات در دوره پهلوي بيش از كيهان و در دوره جمهوري اسلامي تعداد اين مطالب در روزنامه كيهان بيش از اطلاعات است.