امكان‌سنجي تخصيص عمومات استحباب قنوت در فقه اماميه با رويكردي تطبيقي بر مذاهب فقهي اهل‌سنت

يكي از اجزاي نماز كه در فقه اماميه و اهل‌سنت پيوسته مورد اختلاف بوده قنوت است. فقهاي اماميه تا اوايل قرن يازدهم قمري، با تمسك به عمومات روايات، بر استحباب قنوت در همه نمازها اتفاق‌نظر داشتند، اما از آن زمان به بعد، برخي با تمسك به روايت عبدالله بن سنان قائل به عدم استحباب قنوت در نماز شفع شدند. در مقابل، فقهاي اهل‌سنت تنها در موارد خاصي قنوت را مشروع مي‌دانند. نوشتار حاضر در صدد اين است كه براي نخستين‌بار با كنارگذاشتن تعصبات مذهبي و با استفاده از منابع معتبر به نقد و بررسي آراء مذاهب مختلف در اين زمينه بپردازد. در اين پژوهش كه با روش توصيفي- تحليلي صورت گرفت، با استفاده از داده‌هاي كتابخانه‌اي، مستندات مذاهب مختلف بررسي گرديد و روشن شد كه از نگاه فقه اماميه قنوت در همه نمازها از جمله نماز شفع مستحب است و روايت عبدالله بن سنان نمي‌تواند عمومات استحباب قنوت را تخصيص بزند. در فقه اهل‌سنت نيز اثبات شد كه قنوت در نماز صبح، نماز وتر و در هنگام نزول بلايا به طور مطلق استحباب دارد و محدودكردن اين سه قنوت به برخي موارد دليل معتبري ندارد.