بررسي نرخ‌هاي رسوب‌گذاري و فرونشست در دشت‌گرگان با استفاده از مدل‌سازي حوضه

دشت‌گرگان در شمال ايران واقع شده و داراي گل‌فشان و افق‌هاي پرفشار است. از رسوبات ميوسن و قديمي‌تر اين منطقه اطلاعات محدودي وجود دارد و داده‌هاي موجود از رسوبات پليوسن و جوان‌تر، شناخت كاملي از زمين‌شناسي اين ناحيه ارائه نمي‌دهد. عدم وجود فسيل‌هاي شاخص در رسوبات، تعيين سن و بررسي گسترش لايه‌ها را با ابهاماتي همراه كرده است. در اين مطالعه نرخ‌هاي رسوب‌گذاري و فرونشست لايه‌هاي سنوزوئيك در دو چاه، با استفاده از نرم‌افزارهاي مدل‌سازي حوضه مورد بررسي قرار گرفته است. رسوبات سنوزوئيك دشت‌گرگان شامل رسوبات پالئوسن-ميوسن و سازندهاي چلكن (پليوسن پاييني)، آقچاگيل (پليوسن بالايي)، آپشرون (پليستوسن پاييني)، باكو (پليستوسن بالايي) و نئوكاسپين (هلوسن) است كه عمدتاً از ماسه‌سنگ و گل‌سنگ تشكيل شده‌اند. اين مطالعه نشان مي‌دهد، رسوبات ضخيم پليوسن-عهد حاضر دشت‌گرگان با نرخ‌هاي بالا نهشته شده‌اند كه هم‌زمان با افزايش فعاليت كوه‌زايي در منطقه و جدايش تدريجي حوضه‌خزرجنوبي از آب‌هاي آزاد و تغيير محيط رسوبي از دريايي به رودخانه‌اي-دلتايي است. نرخ‌هاي رسوب‌گذاري نهشته‌هاي سنوزوئيك به‌سمت بخش ساحلي دشت‌گرگان افزايش مي‌يابند. كمترين نرخ‌هاي رسوب‌گذاري در نهشته‌هاي پالئوسن-ائوسن و بيشترين نرخ در سازند باكو (پليستوسن بالايي) است. نرخ‌هاي رسوب‌گذاري بالا از عوامل شكل‌گيري گل‌فشان و افق‌هاي پرفشار در منطقه است و اين نرخ‌ها مي‌توانند تأثير مهمي در عناصر و فرآيندهاي سيستم‌نفتي ناحيه داشته باشند.