مرور و تحليلِ محتواي كيفي بنيان‌هاي نظري بازآفريني شهري

با آغاز قرن بيست‌و‌يكم، سياست‌هاي مختلفي به منظور مديريت پيچيدگي‌ها و عدم قطعيت‌ سيستم‌هاي شهري، به‌ويژه در مقياس كلانشهري اتخاذ گرديده كه «بازآفريني شهري» به‌عنوان سياست‌ معطوف به بافت‌هاي مركزي- مياني و پهنه‌هاي ناكارآمد و فرسوده شهري، اهميت انكارناپذيري در برنامه‌ريزي و مطالعات شهري يافته‌است. هدف اصلي اين پژوهش، مرور ادبيات، بسط نظري و ارائه الگوي مفهومي بازآفريني شهري براساس رويكرد تحليل محتواي كيفي است كه در وهله اول، بيش از 300 متن علمي در حوزة بازآفريني شهري به‌صورت هدفمند مطالعه شد و پس از غربالگري نهايي، 73 منبع به‌عنوان متون منتخب مورد واكاوي محتوايي قرار گرفت. در گام دوم، مؤلفه‌ها و مقوله‌هاي مرتبط با متغير اصليِ تحقيق استخراج و دسته‌بندي گرديد. براساس يافته‌هاي تحقيق، مقوله‌هاي عمدة بازآفريني شهري عبارتند از: 1) اصول بازآفريني شهري؛ 2) سير تحول سياست‌هاي بازآفريني شهري؛ 3) استراتژي‌هاي بازآفريني پايدار شهري؛ 4) چارچوب‌هاي ارزيابي بازآفريني؛ 5) نظريه‌هاي پشتيبان بازآفريني؛ و 6) بازآفريني شهري مبتني بر كاربري اراضي شهري. در نتيجه، با در نظرگرفتن مفاهيم نظري بسط‌يافته، الگو و مدل مفهومي بازآفريني شهري ارائه گرديد. شايان توجه است كه در ميان مقولات مزبور، مسئله بازآفريني شهري با اتكاي بر سيستم كاربري اراضي در مطالعات پژوهشي بيشتر مورد توجه بوده و سپس، مقولة استراتژي‌هاي بازآفريني پايدار اولويت بيشتري دارد. در مقابل، بر بحث رويكردهاي نظري پشتيبان بازآفريني، سيرتحول سياست بازآفريني و چارچوب‌هاي ارزيابي آن نسبت به بقيه موضوعات مورد بررسي، كمتر تأكيد شده‌است.