تاثير پيش فرضهاي كلامي مورخان مسلمان در گزارش واقعه غدير

در ميان حوادث تاريخ اسلام واقعه غدير به لحاظ جايگاه كلامي آن از اهميت ويژه اي برخوردار است. در اين زمينه گونه‌هاي نقل واقعه غدير در تاريخ نگاشته‌هاي اسلامي و چگونگي تاثيرپذيري آن از پيش فرضهاي كلامي مورخان سؤاليست كه ذهن تاريخ پژوه را به خود منعطف مي‌دارد. بررسي تحليلي داده-هاي به دست آمده از آثار مورخان مسلمان چهار گونه تعامل با نقل اين واقعه را نشان مي‌دهد. در سه گونه نخست مورخان به منابع با رويكرد سني و روايات صحابه اعتماد كرده و آموزه هايي همچون افضليت خلفا، عدالت صحابه، تفكيك بين محبت به علي عليه السلام و قول به افضليت ايشان و همچنين تبري از شيخين را ملاك اعتبار سنجي روايات دانسته اند و در مقام حل تعارض روايات مربوط به اين واقعه بر رواياتي تكيه كرده اند كه نگرش اهل تسنن در مورد غديرو اهل بيت را تقويت نمايد و در گونه چهارم مورخان به روايات اهل بيت عليهم السلام اعتماد نموده و در مورد راويان برخورداري از شاخصه هاي شيعه امامي را ملاك اعتبار دانسته اند. همچنين در مقام ارائه طرحواره داستاني از اين واقعه گروهي متاثر از پيش فرضهاي كلامي خود به گونه‌اي حوادث جيش يمن ، حجه الوداع و غدير را بيان نموده‌اند كه مخاطب لزوم محبت و دوستي با علي عليه السلام را نتيجه بگيرد و برخي ديگر همين وقايع را به‌گونه‌اي بيان نموده‌اند كه مخاطب خلافت بلافصل علي عليه السلام پس از پيامبر خدا صلي الله عليه و آله را نتيجه گيري نمايد.