چارچوب نظري فهم فرايند توسعه محلي از ديدگاه فعالان جريان توسعه اجتماع‌محور در ايران

هدف: در اين پژوهش سعي شده پايه‌هاي اصلي توسعه محلّي و چهارچوب نظري فهم فرآيند آن از ديدگاه فعّالان جريان توسعه اجتماع‌محور در ايران معرّفي شود. طرح پژوهش/ روش‌شناسي: اين پژوهش از نوع كيفي و با روش تحقيق نظريه داده‌بنياد انجام شده است. داده‌هاي مربوط به پنج نمونه موفّق توسعه محلّي، از مصاحبه‌هاي عميق با فعّالان توسعه اجتماع‌محور جمع‌آوري و تحليل شده است. يافته‌ها: نتايج تحقيق كه با روش‌هاي اعتبار پاسخگو و زاويه‌بندي، اعتبارسنجي شده، نشان داد در جريان توسعه محلّي با رويكرد اجتماع‌محور، جنبه‌هاي انساني و اجتماعي بيش از جنبه‌هاي‌ اقتصادي، سياسي، و زيست‌محيطي مورد تأكيد هستند. نتايج روشن كرد در جامعه ايراني، سرمايه انساني بيشتر با مسووليّت‌پذيري، فعّال‌بودن، و توانمندسازي رواني فهم مي‌شود تا با شاخص‌هاي متعارف سازمان‌هاي بين‌المللي. همچنين در اكثر موارد، سرمايه اجتماعي و مشاركت به‌ترتيب با شاخص‌هاي روابط مثبت، اقدام‌هاي جمعي، هنجار‌هاي مثبت، و سرمايه اجتماعي بين‌گروهي و با شاخص‌هاي نهادسازي و بسيج دارايي‌هاي بومي اندازه‌گيري مي‌شوند. چهارچوب نظري حاصل از تحقيق نشان مي‌دهد سرمايه انساني و سرمايه اجتماعي نه‌تنها به افزايش مشاركت و در نتيجه ارتقاي شاخص‌هاي اقتصادي، سياسي، و محيطي منجر مي‌شوند بلكه از طريق حلقه‌هاي تقويت‌كننده در اين فرآيند، رشد مي‌كنند و تداوم حركت موتور توسعه را امكان‌پذير مي‌سازند. ارزش/اصالت پژوهش: ادبيات قابل توجّهي درباره توسعه محلّي توليد شده ليكن در زمينه ايران، تاكنون به چگونگي ارتباط ميان مقوله‌هاي اساسي توسعه محلّي و بطور كلّي به فهم فرآيند آن از ديدگاه فعّالان توسعه اجتماع‌محور پرداخته نشده است. اين تحقيق به‌خوبي از چهارچوب نظري توسعه داده شده براي فهم فرآيند مذكور پشتيباني مي‌كند.