چالش چندهمسري در گفتمان فكري مدرن؛ بررسي خوانش‏ هاي عصري از آيه نساء/3 با تأكيد بر المنار، الميزان و مِن وحي القرآن

يكي از مهمترين آيات قرآن كريم كه در انتقال به دوره مدرن، نوعي از نابرابري جنسيتي ميان مردان و زنان را به اذهان متبادر ساخته، آيه شريفه نساء/3 است كه بر مبناي آن، مردان اجازه يافته ‏اند كه مشروط به رعايت عدالت، تا چهار زن را به همسري بگيرند. در حالي كه مفسرانِ سده ‏هاي متقدم و ميانه‏ ي هجري به يادكرد از حكم شرع مبني بر جواز چندهمسري بسنده كرده و همتشان را مصروفِ پاره ‏اي از مباحث زباني ادبي در پيرامونِ آيه شريفه ساخته ‏اند، با گذار به دوره معاصر و پيداييِ مجموعه ‏اي از پرسش ‏ها و شبهات نوظهور عصري، نسلي جديد از مفسران را شاهديم كه با فاصله گرفتن از سنت ‏هاي تفسيري، به ارائه خوانش‏ هايي توجيه ‏پذير متناسب با شرايط و اقتضائاتِ زمانه روي آورده‏ اند. در اين پژوهش تلاش مي‏ شود با تمركز بر تفاسير المنار، الميزان و مِن وحي القرآن، تغييرِ رويه ‏يِ مفسران در مواجهه با آيه شريفه نساء/3 در انتقال به دوره معاصر تحليل شود. اين مطالعه نشان مي‏ دهد در حالي كه عبده، طباطبايي و فضل‏ الله از اصلِ تشريعِ تعدد زوجات در دين مبين اسلام جانب‏داري مي‏ كنند، شيخ محمد عبده با اثرپذيري از تفكرات نواعتزالي، از تداومِ عمل به آن در مصرِ معاصر نهي مي ‏نمايد تا تفسيري سازوارتر با انتظارات و علايق مخاطبانِ دوره مدرن ارائه كرده باشد.