اثر تغيير كاربري اراضي بر كيفيت آب زيرزميني (مطالعۀ موردي: حوضۀ آبخيز دامغان)

بخش اصلي نياز آبي كشور در مناطق خشك و نيمه‌خشك از آب‌هاي زيرزميني تأمين مي‌شود، بنابراين بررسي تغييرات كيفي و كمي اين آب‌ها و علل اثرگذار بر آن‌ها اهميت ويژه‌اي دارد. تغييرات كاربري اراضي مي‌تواند باعث تغييراتي در كيفيت آب‌هاي زيرزميني شود. در اينجا تغييرات كاربري اراضي طي سال‌هاي 2003 تا 2020 در حوضۀ آبخيز دامغان با استفاده از تصاوير ماهوارۀ لندست 8، 7 و 5، نرم‌افزار eCognition و سيستم اطلاعات جغرافيايي مورد بررسي قرار گرفت. از 1760 حلقه چاه در سطح استان جهت ميان‌يابي، تهيۀ دقيق نقشه‌هاي كيفيت آب زيرزميني و استخراج نقشۀ زمين‌آمار و از اطلاعات 58 حلقه چاه عميق در داخل حوضه به ‌منظور تحليل و بررسي تغييرات كيفي استفاده شد. نتايج نشان داد سطح مراتع، جنگل و اراضي كشاورزي كاهش و سطح باغ‌ها، مناطق شهري، اراضي بدون پوشش و منابع آب سطحي (ناشي از احداث سد) افزايش‌ يافته است. در اين دوره تغييرات كيفي آب‌هاي زيرزميني شامل كلر 1.01 ميلي اكي والان افزايش، سولفات 0.34 ميلي اكي والان كاهش، بي‌كربنات 0.46 ميلي اكي والان افزايش، منيزيم 0.32 ميلي اكي والان افزايش، كلسيم 2.25 ميلي اكي والان كاهش و سديم 3.58 ميلي اكي والان افزايش، هدايت الكتريكي 44.81 ميكرو موس بر سانتي‌متر افزايش، غلظت املاح محلول 103.88 ميلي‌گرم بر ليتر افزايش و اسيديته 0.09 افزايش است. اين تغييرات با نرم‌افزار R مورد ارزيابي قرار گرفت و نتايج نشان دادند تغييرات كيفيت آب در ارتباط با تغييرات كاربري اراضي است.