تحولات مرزي سرحد پشتكوه در عصر قاجار

منطقه پشتكوه از مناطق استراتژيكي ايران در مرزهاي غربي محسوب مي‌شد و واليان فيلي يكي از حكومت‌هاي محلي ايران كه از دوره صفويه به بعد در لرستان پيشكوه و پشتكوه حكمراني داشتند، در عصر قاجار از سوي حكومت مركزي بر آن حكمراني مي‌نمودند. اين پژوهش در پي يافتن پاسخ اين پرسش است كه: تحولات مرزهاي غربي ايران در سرحد پشتكوه و در عصر قاجار به چه صورت بوده است؟ يافته‌هاي اين پژوهش كه با روش توصيفي- تحليلي و با تكيه بر اسناد و نقشه‌هاي تاريخي و منابع كتابخانه‌اي انجام شد، نشان‌دهندۀ اين امر بود كه در عصر قاجار سرحد پشتكوه واقع در مرزهاي غربي ايران، به واسطۀ وجود مناطق استراتژيكي از قبيل اراضي صيفي و ملخطاوي، رودهاي مرزي كُنجانچم، گاوي و چَنگوله، منطقۀ باغسائي و معادن نمك پشتكوه شاهد تغيير و تحولات نسبي بوده است. در اين دوره منطقۀ پشتكوه به‌واسطۀ قدرت نظامي واليان آن و حضور مؤثر ايلات و طوايف اين منطقه، نه تنها بدون تغيير باقي ماند، بلكه قلمرو جغرافيايي ايران بخشي از محال جَسان، بَدره، زُرباطيه و تُرساق در خاك عثماني را در بر مي‌گرفت.