تحليل معناشناسانه مفهوم منافع ملي در قرآن كريم

ازجمله مفاهيم مبنايي كه در نظام‌هاي سياسي دولت ـ ملت‌محور نقشه راه دولت‌ها را مشخص مي‌كند مفهوم «منافع ملي» است. انديشه سياسي اسلام نيازمند بازتعريف اين دست مفاهيم در منظومه خويش بوده و اصيل‌ترين منبع جهت فهم رويكرد اسلامي، قرآن‌ كريم است، لذا در قالب پژوهشي كيفي و معناشناسانه دو مفهوم منفعت و مليت را در ادبيات قرآني بررسي نموديم تا به اين سؤال پاسخ دهيم كه منافع ملي در منظر قرآن كريم چه مقوله‌هايي را شامل مي شود. منفعت در قرآن كريم داراي ويژگي هايي چون پايدار بودن، خير بودن و تطابق با حقيقت را شامل مي شود. براي فهم مفهوم مليت، تعابير قرآني‌اي كه بيانگر چهارچوب‌هاي اجتماعي است؛ مورد بررسي قرار گرفت و اصطلاحات امت، ديار، قوم، قريه، طايفه، ناس، عشيره، قبيله و شعب مطالعه شد. نتيجه آنكه قرآن كريم به چهارچوب جامعه انساني رويكردي اقتضائي دارد و آن را در الگوي عرف بشري تعريف مي‌كند و در كنار اين مرز اقتضائي به اصالت مرزهاي عقيدتي اشاره مي‌كند. قرآن كريم دولت اسلامي را مأمور به تعقيب منافع با اولويت منافع معنوي دانسته و اين منافع را در تعامل دو مرز ملي كه اقتضاء امروز زيست بشري است و مرز اصيل عقيدتي تعريف مي‌كند.