آثار فقه اجتماعي در زندگي اجتماعي شيعيان اماميه عصر حضور اهل‌بيت عليهم السلام

بايد دانست كه فقه، در زندگي اجتماعي انسان تأثيرات بسيار زيادي دارد، چرا كه فقه چگونه زيستن را در بر دارد. بسيار واضح است كه كتاب قرآن و سنت نبوي منبع نظم‌هاي اجتماعي مسلمانان هستند، اما پرسش اين است كه فقه اجتماعي در دوره حضور اهل بيت^ چگونه بازتاب يافت؟ براي پاسخ به اين موضوع، بازخواني تاريخي فقه اجتماعي در دوره حضور اهل‌بيت^ مورد بررسي قرار گرفت و نتيجه آن گرديد كه احاديثي از سوي رسول الله| تهيه و در جامعه نشر يافت. در دوره‌هاي بعد نيز ضمن اهتمام جدي اهل ‌بيت^ به توليد محتوا و باب‌بندي آنها در عنوان باب‌العشره يا ديگر باب‌هاي فقهي، به بررسي وضعيت اجتماعي جامعه توجه ويژه داشتند و به مديريت آنها اهتمام مي‌ورزيدند. به‌عبارت ديگر راهبرد آنان آگاه‌كردن مردم از فقه اجتماعي و جامعه‌پذير‌كردن مردم بود، تا ضمن كسب معنويت در انجام اعمال، از بروز آسيب‌ها جلوگيري كنند. نتيجه اين راهبردها نيز تحقق سبك زندگي خاص و آثار اجتماعي در زندگي شيعيان بود. به‌عنوان نمونه، نمادهاي اجتماعي زباني مانند حي علي خيرالعمل يا سر به مهر گذاشتن و حتي زندگي روزانه آنان تحت تأثير از فقه گرديد. روش تحقيق اين نوشتار، استفاده از روش تحقيقات تاريخي و مطالعات داده بنيان است. از نوآوري‌هاي اين پژوهش، مي‌توان به بررسي تاريخي رابطه ميان فقه و تأثير آن بر زندگي اجتماعي شيعيان اشاره كرد.