هيدروپليتيك رودخانه كابل: نقش آب در تعاملات افغانستان و پاكستان

كمربند مرزي افغانستان - پاكستان به دليل قرارگيري مناطق گلگت - بلتستان (بخشي از منطقه محل مناقشه‌ي كشمير)، گذرگاه استراتژيك واخان، منطقه خودمختار فدرالي، تنگه خيبر و همچنين يكي از گذرگاه‌هاي مهم تجارت مواد مخدر در مناطق جنوب غربي افغانستان و بلوچستان پاكستان، از اهميت ژئوپليتيكي بسياري برخوردار است. اختلافات بر سر مديريت آب حوضه آبريز كابل كه از افغانستان سرچشمه گرفته و با عبور از تنگه خيبر وارد پاكستان مي‌شود، بردرهم تنيدگي هاي مسائل مربوط به اين كمربند افزوده است. ازاين‌رو، اين مقاله با روش توصيفي - تحليلي و از طريق استناد به مراجع كتابخانه‌اي، ابعاد مختلف هيدروپليتيك اين رودخانه و ريشه‌هاي اختلافات دو كشور كرانه‌اي آن را در جهت شناخت بخشي از مسائل كمربند مذكور مورد بررسي قرار داده است. نتايج پژوهش نشان ‌مي‌دهد كه اختلافات دو كشور كرانه‌اي بر سر نحوه مديريت آب حوضه آبريز كابل تنها به مسائل فني مرتبط با آن محدود نمي‌شود و بخشي از يك مجموعه اختلافات گسترده‌تر بر سر مسائل اقتصادي، جغرافيايي، سياسي، امنيتي و حقوقي است كه بدون در نظر گرفتن اين ابعاد درهم‌تنيده، نمي‌توان به شناخت درستي از نوع اختلافات بر سر اين رودخانه و ريشه‌هاي آنها دست يافت.