واكاوي تأثير ذهنيت مدرن بر چگونگي برساخته‌شدن نظم سياسي-اجتماعي در انديشۀ سياسي امام خميني (ره)

مدرنيته به شكلي از زندگي و تشكيلات اجتماعي اطلاق مي‌شود كه عقل خودبنياد نقاد كه پيوسته به بازنگري سنت‌هاي بشري مي‌پردازد، پارادايم اصلي آن را تشكيل مي‌دهد. اين پديده در غرب زاده شد و به‌تدريج وارد سرزمين‌هاي ديگر شد. ورود اين سبك تفكر به ايران، واكنش‌هاي متفاوتي در پي داشت. برخي از روشنفكران سعي كردند با كنارنهادن ارزش‌هاي ديني و سنتي و تقليد از غرب، نظمي مدرن و سكولار را بنيان گذارند. در مقابل، نوانديشان ديني كه عمدتاً در دهۀ چهل و پنجاه شمسي رشد چشمگيري داشتند، با اين برداشت مخالفت و تلاش كردند با تمسك به ارزش‌هاي ديني و مصلح‌كردن آن با باورهاي مدرن نامتناقض با اسلام، مانع هجوم انديشه‌هاي غربي به فرهنگ و تمدنشان شوند. در اين پژوهش، براساس سه‌گانۀ لاكاني، تأثير ذهنيت مدرن بر نظم سياسي- اجتماعي مطلوب امام خميني (ره) را به روش توصيفي- تحليلي مورد كنكاش قرار مي‌دهيم. ديدگاه امام خميني (ره) به‌مثابۀ يكي از نوانديشان ديني برجسته دهۀ چهل و پنجاه شمسي، در رابطه با غرب مبتني بر نقد جنبه‌هاي استعماري و اومانيستي آن است؛ كما اينكه برخي از اصول تمدني آن را با تفسيري ديني كه خود از آن ارائه مي‌كند، قبول مي‌كند و از آن‌ها براي تدوين نظم سياسي اجتماعي متعالي مدنظرش بهره مي‌گيرد. يافته‌هاي پژوهش حاكي از آن است كه امام (ره) به‌منظور مقابله با اقدامات هنجارستيز و مدرن‌مآبانۀ شاه كه در راستاي ترويج امر واقع بود، درصدد بازسازي امر نمادين با محوريت يك نظام سياسي مبتني بر ارزش‌هاي متعال ديني برآمد.