جايگاه مفهومي «حق و خير» در گفتمان‌هاي غالب در جمهوري اسلامي

دوگانه مفهومي خير و حق از اساسي‌ترين موضوعات انديشه ي سياسي و از جمله شالوده‌هاي مباحث نظري درباره ي دموكراسي‌خواهي و حكومت قانون به شمار مي آيد. تقدم و تاخر اين دو مفهوم نسبت به يكديگر نيز از موضوعات اختلافي بين فلاسفه سياسي حتي مدرني چون كانت و رالز بوده است. در اين مقاله سعي شده تا هم نگاه غالب گفتمان هاي جمهوري اسلامي به اين دو مفهوم بررسي و تحليل شود، و هم درصورت وجود يك يا هردو آنها در اين گفتمانها ، تقدم و تاخر آنها نيز بررسي شود. لذا با مفروض گرفتن اهميت اين دو مفهوم در نگاه به امر سياسي، در اين مقاله تلاش مي شود تا بيابيم : بازتاب اين دوگانه در گفتمان‌هاي سياسي مسلط در جمهوري اسلامي چگونه بوده است؟ آيا مي‌توان ردّي از اين دوگانه را در نظام معاني درون-گفتماني و تقابل‌هاي ميان-گفتماني در حوزه سياسي پس از انقلاب اسلامي ايران پيدا كرد؟ روش تحليل اين مقاله مبتني بر نظريه ي گفتمان است . در چارچوب نظري نيز ضمن اشاره به مباحث مفهومي درباره ي دوگانه خير و حق، تأكيد بيشتر را بر نظريه عدالت به مثابه انصاف جان رالز گذاشته‌ايم كه ضمن تلاش براي ارائه ي تركيبي ميان مقولات حق و خير، تقدم منطقي را بر حق قرار مي‌دهد. يافته‌هاي تحقيق نشان مي‌دهد كه دو گفتمان مسلط اصلاح‌طلبي/اصول‌گرايي و پيشينيان گفتماني آن ها در دوره ي جمهوري اسلامي، رويكردهايي خيرمحور دارند و معطوف به غايتي آرماني بوده‌اند.