سير برهاني ازطريق ملازمات عامه در فلسفه از منظر علامه طباطبايي

از موضوعات پيچيدۀ فلسفه، چگونگي تحصيل يقين است. اين مقاله به بررسي يكي از مسائل بحث‌برانگيز در ميان فلاسفه، به‌ويژه علامه طباطبايي، در باب چگونگي حصول يقين در مسائل فلسفي مي‌پردازد. ازنظر علامه طباطبايي، در فلسفه فقط برهان انّ متلازم يقين‌آور بوده و براهين ديگر فاقد اين خصيصه هستند. به دليل اينكه نمي‌توان در فلسفه علتي وراي وجود لحاظ كرد او برهان لمّ و براهين انّ دليل و انّ مطلق را براساس قاعدۀ «ذواتُ الاسباب لا تعرفُ الاّ بأسبابها» يقين‌آور تلقي نكرده و جريان آن‌ها را در مسائل فلسفي، منتفي دانسته است؛ اما برخي از منتقدان علامه، با استدالال ازطريق عليت تحليلي و عليت منحصره، وجود براهين لم، انّ دليل و انّ مطلق را در فلسفه روا دانسته‌اند. رهيافت جديدي كه اين مقاله با روش توصيفي ـ تحليلي در صدد دفاع از آن است، جاري دانستن برهان لم در مسائل دو سويه‌اي وجود، همچون وحدت و كثرت و... است.