سنجش آسيب‌پذيري لرزه‌‌اي شهري(مطالعه موردي شهر اردبيل)

مقدمه و هدف پژوهش: نخستين گام براي كاهش مخاطرات لرزه‌‌اي به عنوان شناخته‌‌شده‌ترين بلاياي طبيعي، شامل درك خطر و سنجش و ارزيابي راهبردهاي احتمالي، براي كاهش آن است. هدف اصلي اين پژوهش سنجش آسيب‌‌پذيري شهر اردبيل در مقابل خطرپذيري ‌‌لرزه‌‌‌‌‌‌اي است. قلمرو جغرافيايي پژوهش، مناطق پنجگانه شهر اردبيل مي‌‌باشد. روش پژوهش: پژوهش حاضر از نظر هدف كاربردي بوده و روش اجراي آن توصيفي ـ تحليلي است. بطوريكه براي واكاوي داده‌ها از فرايند تحليل سلسله مراتبي(AHP) جهت وزن‌‌دهي چهار معيار در قالب 19 زيرمعيار استفاده شده است. با تركيب لايه‌هاي اطلاعاتي در نرم‌افزار Arc GIS و با تلفيق نقشه معيارهاي مورد بررسي، نقشه پهنه‌هاي آسيب‌پذيري تهيه و طبقه‌بندي شده است. يافته‌‌ها: يافته‌‌ها حاكي از اهميت بالاي معيار برنامه‌‌ريزي با 13 زيرمعيار و وزن كلي 480/0 و زيرمعيار كاربري اراضي با وزن كلي 072/0 در آسيب‌‌پذيري شهر اردبيل مي­باشد. معيار سازه‌‌اي با چهار زيرمعيار كيفيت، قدمت، تعداد طبقات و گونه‌‌شناسي سازه‌‌اي با وزن 408/0 و معيار طبيعي با دو زيرمعيار گسل و شيب زمين با وزن 035/0 در آسيب‌‌پذيري لرزه‌‌اي شهر اردبيل نقش دارند. نتيجه‌‌گيري: نتايج نشان داد كه بخش‌هاي شمال، شمال باختري، خاوري و مركز شهر اردبيل آسيب‌پذيرترين محدوده‌‌ها در برابر خطر زمين‌لرزه مي‌باشند و جنوب شهر نيز مقاوم‌ترين محدوده محسوب مي‌‌گردد. نتايج تحليل آسيب‌‌پذيري فضاهاي شهر اردبيل، نشان مي‌‌دهد كه حدود 30 درصد از فضاهاي شهري در برابر خطر زمين‌‌لرزه آسيب‌پذيري متوسط به بالا و حدود 50 درصد در معرض آسيب‌پذيري بالا قرار دارند و ساختار كالبدي مناسب و موزوني را براي مديريت بحران ناشي از لرزه‌‌خيزي شهري ارائه نمي‌كنند.