مدل تصوير ذهني در ارزيابي فضاهاي ساختمان‌هاي بلند مسكوني

مقدمه و هدف پژوهش: امروزه با توجه به افزايش جمعيت در ايران، ساختمان­هاي بلند مسكوني در حال گسترش است و به دنبال آن نارضايتي­هاي ساكنان را به همراه دارد. تصوير ذهني ساكنان ساختمان­هاي بلند بر احساس ساكنان از محيط مي­تواند تاثيرگذار باشد. پژوهش حاضر از نظر هدف بنيادي است؛ چراكه به دنبال ارائه­ي مدل تصوير ذهني در ارزيابي ساختمان­هاي بلند مسكوني است. روش پژوهش: در اين راستا ابتدا با استفاده از روش توصيفي-تحليلي به تعريف مفهوم سكونت و بررسي آن در ساختمان­هاي بلند مسكوني و همچنين تصوير ذهني پرداخته مي­شود. سپس با رويكرد كمي و با استفاده از پرسشنامه سنجيده مي­شود كه كدام عوامل و در چه ابعادي بر تصوير ذهني در سنجش ساختمان­هاي بلند مسكوني مؤثر است. روش گردآوري داده­هاي پژوهش، تركيبي از مطالعات كتابخانه­اي (نظري) و مطالعات ميداني و پيمايشي مبتني بر پرسش­نامه­­ است. يافته‌ها: در گام اول، عوامل كالبدي و روانشناختي مؤثر بر تصوير ذهني ساكنان با استفاده از تحليل عاملي اكتشافي بررسي و شناسايي شد. سپس در گام دوم، شناخت سهم مجموعه عامل­ها در تبيين واريانس هر گويه (جدول اشتراكات) انجام گرديد و در نهايت در گام سوم، مقدار كل واريانس تبيين­شده ارائه گشت. نتيجه گيري:نتايج به دست آمده نشان مي­دهد كه تصوير ذهني در ساختمان­هاي بلند لازم است در دو بعد كالبدي و روان­شناختي ارزيابي شود و از آن­جا كه ساكنان، به محل زندگي خود حساسيت بيشتري نسبت به فضاهاي شهري دارند دو بعد جزيي و كلي نيز به مدل ارزيابي اضافه ميگردند. از اين­رو با توجه به بررسي مدل­هاي مختلف از تصوير ذهني، مدل اچنر و ريچي با اندكي تغيير و حذف طيف سوم با اهداف تصوير ذهني در ارزيابي ساختمان­هاي بلند مسكوني بيشترين مطابقت را دارد، چرا در در ابعاد كاركردي-كلي و كاركردي جزيي براي بررسي عوامل كالبدي و در ابعاد روانشناختي-كلي و روانشناختي-جزيي براي بررسي عوامل روانشناختي به كار مي­رود