ارزيابي عملكرد حكمراني آب در زيرحوضه‌هاي زاينده‌رود: تحليل مقايسه‌اي زيرحوضه‌هاي اصفهان و چهارمحال و بختياري

پيچيدگي‌هاي مديريت منابع آب محدود، مقوله حكمراني را از اهميت زيادي برخوردار ساخته است. بسياري از چالش هاي مديريتي اين منبع حيات مربوط به شرايط كم‌آبي نيست و بيشتر متاثر از پيامد حكمراني نامطلوب مي‌باشد. حوضه‌ي زاينده‌رود در دهه‌هاي اخير به دنبال قانون استقلال استان‌ها دچار بحران‌هاي اجتماعي، زيست‌محيطي، اقتصادي و مديريتي زيادي در دو زيرحوضه خود، اصفهان و چهارمحال و بختياري، شده كه پيامد آن بروز تعارضات، تضادها و درگيري‌هاي ميان ذينفعان زيرحوضه‌هاي آن است. لذا، پژوهش حاضر به دنبال مقايسه عملكرد حكمراني آب در دو زيرحوضه‌ي اصفهان و چهارمحال و بختياري در حوضه‌ي زاينده‌رود بود. اين تحقيق از لحاظ هدف كاربردي و از لحاظ روش‌شناسي، كيفي و از نوع مطالعه موردي مي‌باشد. جامعه آماري پژوهش حاضر شامل مديران و كارشناسان ارشد حكمراني آب در دو زيرحوضه‌ي اصفهان و چهارمحال و بختياري بود. براي انتخاب نمونه از روش گلوله برفي بهره گرفته شد كه تا مرحله اشباع تئوريك ادامه يافت و در نهايت در زيرحوضه‌ي اصفهان 9 نفر مدير و كارشناس ارشد و در حوضه ي چهارمحال و بختياري 6 نفر و 4 نفر در سطح فراحوضه مورد مطالعه قرار گرفتند. جمع‌آوري داده‌ها با استفاده از مصاحبه ساختارمند و ابزار پرسشنامه انجام شد. تحليل داده ها با بهره گيري از تحليل مقايسه‌اي كيفي مجموعه‌هاي فازي و با استفاده از نرم‌افزارfsQCA  صورت گرفت. نتايج حاكي از آن بود كه ظرفيت انطباق‌پذيري در حوضه‌ي زاينده‌رود و دو زيرحوضه‌ي آن پايين است. عملكرد حكمراني آب را در حوضه‌ي زاينده‌رود از نوع بهرينه‌جويي متمركز و دو زيرحوضه‌ي اصفهان و چهارمحال و بختياري، از نوع هماهنگ بود. اين بدان معناست كه حوضه و زيرحوضه ها عملكرد ضعيفي در رابطه با ظرفيت تاب‌آوري و انطباق​​ دارند و توانايي آن‌ها براي مقابله با چالش‌ها پايين است. دليل تفاوت نوع عملكرد حكمراني آب در سطح حوضه‌ي زاينده‌رود و زيرحوضه‌ها  هماهنگي ضعيف بين سازمان‌هاي مرتبط آب مي‌باشد.