از واژه‌سازي تا فرهنگ‌سازي: نوواژه‌هاي كوويد ۱۹

آغاز و شيوع كروناويروس جديد (كوويد 19) در جهان موجب پيدايش چشمگير نوواژه‌ها و اصطلاحات مختلفي شده است. زايايي و خلاقيت از ويژگي‌هاي مهم زبان است، چنان‌كه گويشوران، براي بيان مفاهيم تازه، به واژه‌هاي جديد نياز دارند. در برخي مواقع، به‌دليل تغييرات گستردۀ فرهنگي و اجتماعي، زبان نيازمند سازگاري با شرايط جديد است تا به رفتارها جهت دهد و فرهنگ‌سازي كند. زبان فارسي نيز در اين تحول زباني و فرازباني، با استفاده از نوواژه‌ها و معادل‌گزيني، دستخوش تغيير مي‌شود. پيدايش اين واژه‌ها و اصطلاحات جديد موجب شكل‌دهي به رفتارهاي مختلفي مي‌شود كه بر جنبه‌هاي فرهنگي، اجتماعي، و سياسي تأثيرگذار است. توجه به اين ابزار قدرتمند فرهنگي و اجتماعي بسيار حائز اهميت است و استفادۀ درست از آن كمك شاياني به پيشبرد اهداف جامعه مي‌كند. پژوهش حاضر، خصوصيات برخي نوواژه‌ها و واژه‌هاي مربوط به شيوع بيماري كوويد 19 را بررسي مي‌كند. نتايج نشان مي‌دهد كه واژه‌ها بيشتر از نوع مركب‌ـ‌مشتق و حاصل وام‌گيري، آميزش قرضي و ترجمۀ قرضي هستند.