بررسي انتقادي ديدگاه آلوسي پيرامون عدم عصمت اميرالمؤمنين(ع) با استناد به خطبه 216 و 78 نهج‌البلاغه

عصمت در لغت به معناي منع و نگه‌داشتن و در اصطلاح عبارت است از وجود نيرويي در انسان معصوم كه او را از ارتكاب خطا و گناه حفظ مي‌كند. اماميه بالاتفاق «عصمت» را براي امام ضروري دانسته و با دلائل عقلي و نقلي به اثبات آن پرداختند. ولي آلوسي اين عقيده شيعه را انكار كرده و مدعايش را به برخي از خطبه‌هاي نهج‌البلاغه مستند نموده و مي‌گويد: «اذعان امام علي(ع) به خطا و طلب مغفرت» دليل بر عدم‌عصمت حضرت مي­باشد. مقاله حاضر كوشيده، با تكيه بر روش اسنادي، تحليلي به بررسي انتقادي ديدگاه آلوسي بپردازد و نسبت اين اعترافات با عصمت را بازكاوي نمايد. يافته­هاي پژوهشي حاكي از اين‌است كه او، بدون توجه به سياق كلام، نگاه منظومه‌وار به سخنان امام علي(ع) و اكتفا به ظاهر عبارات، برخي از فرازهاي نهج‌البلاغه را به‌صورت تقطيع و گزينشي در جهت اهداف خاص مورد بهره‌برداري قرار داده است؛ اذعان امام به «خطا» بر اساس انديشه توحيدي و ناظر به بُعد مُلكي و «طلب مغفرت» حضرت، به دليل متفاوت بودن لسان دعا با شريعت به دليل اشتغال به امور مباح و ناظر به جنبه تعليم و تربيت امت مي‌باشد و منافاتي با «عصمت» ندارد، از اين‌رو ادعاي وي سست و بدون پشتوانه متقن و عقلاني مي‌باشد. اكنون با توجه به اينكه از يك‌سو شيعه در مورد برخورداربودن امام از ويژگي «عصمت» اجماع دارند و از سوي ديگر افرادي نظير آلوسي با شبهه‌افكني درصدد متزلزل نمودن عقائد اماميه برآمده‌اند، از اين‌رو پرداختن به موضوع بحث جهت روشن‌شدن حقيقت، ضرورت مضاعفي دارد.