ابوحمزۀ ثُمالي، استاد متروك‌الحديث حفص بن غياث؛ تحليل و ارزيابي دو فرضيه

بر پايۀ گزارش ابن ابي‌حاتم رازي، ابوحمزۀ ثمالي از جمله مشايخ متروك ­الحديث حفص بن غياث نخعي است. مسئلۀ اصلي پژوهش حاضر، تحليل و اعتبارسنجي دو فرضيه دربارۀ تبيين زمينه‌ها و ادلۀ مفاد گزارش يادشده است. پژوهش حاضر­، اعتبار فرضيۀ عدم وثاقت ابوحمزه، به ­عنوان ديدگاه شايع در منابع اصلي رجال عامه را به چالش كشيده و فرضيۀ انديشۀ سياسي ابوحمزه را به­ عنوان فرضيۀ مقبول معرفي مي‌­كند كه در مواجهۀ سلبي با ميراث حديثي وي اثرگذار بوده است. يافته‌هاي تحقيق نشان مي­‌دهد كه گزارش ابن ابي­‌حاتم نظريۀ اصلي حفص بن غياث دربارۀ شخصيت و اعتبار احاديث ابوحمزه نيست و استناد به آن در كتاب‌هاي رجال عامه به‌عنوان كهن‌­ترين دليل در جرح و تضعيف ابوحمزه نادرست است و شواهد متعددي بر نقد و نقض آن وجود دارد.