بسط حواس در پرده‌ واقعيت مجازي: زبان‌آموزي زندگي-محور

پيشينه و اهداف: برنامه ريزي براي ورود موفق دانش آموزان به جهان واقعي از جمله اولويت‌هاي آموزش زبان انگليسي در دوره متوسطه در آسيا به‌شمار مي‌رود. ارتقاي مهارت خواندن انگليسي براي درك نياز‌هاي واقعي كه با عنوان زبان افزوده تعريف مي‌شود با بازنمايي رخدادهاي جهان پيرامون در پودمان ‌هاي زبان‌آموزي مبتني بر فناوري آموزشي در جريان است. اگرچه بسط حواس در صحنه‌هاي بازي‌هاي جدي براي زبان ‌آموزي آسان صورت مي‌گيرد؛ اما ظرفيت حافظه ‌هاي فعال ديداري و شنيداري-كلامي دانش ‌آموزان به‌عنوان عامل مؤثر در يادگيري خواندن به حاشيه رفته است. اين پژوهش با هدف بررسي تخصيص وزن حسي در واقعيت مجازي براي آموزش خواندن انگليسي به دانش‌آموزان آسيايي با ظرفيت ‌هاي متفاوت حافظه فعال انجام شد.روش‌ها‌: اين پژوهش نيمه-تجربي با انتخاب در دسترس 916 دانش‌آموز دختر و پسر از مقطع متوسطه دوم انجام شد. اين دانش‌آموزان ايراني (N = 612) و غيرايراني (پاكستاني N = 204، عراقي N =40 و كشميري N = 64) در پايه دهم دوره دوم متوسطه مشغول به تحصيل بودند و در آموزشگاه‌هاي آزاد در نيمسال تحصيلي 1401-1402 براي يادگيري زبان انگليسي ثبت‌نام كرده بودند. براي همگون‌سازي شركت‌كنندگان به‌لحاظ سطح بسندگي زبان انگليسي، يك آزمون تافل نوجوانان برگزار شد و دانش‌آموزاني كه نمره بسندگي انگليسي آن‌ها بين يك انحراف معيار بالاتر و يك انحراف معيار پايين‌تر از ميانگين بود، براي شركت در اين پژوهش انتخاب شدند. با كاربرد طرح گروه‌هاي موازي، دانش ‌آموزان در آزمون تعيين ظرفيت حافظه فعال شركت كردند. نمره‌هاي آزمون حافظه فعال شركت‌كنندگان به نمرات معيار با ميانگين صفر و انحراف معيار يك تبديل شد. بر اساس ظرفيت حافظه فعال شركت‌كنندگان در يكي از چارك‌هاي حافظه فعال قرار گرفتند. سپس، شركت‌كنندگان به شيوه‌ي تصادفي بلوكي به دو گروه گواه و تجربي تقسيم شدند تا در 14 جلسه مهارت خواندن انگليسي را به دو شكل برخط يا مبتني بر واقعيت مجازي فراگيرند. در هر جلسه، نخست پژوهشگر اصلي محتواي خواندن انگليسي را با استفاده نرم‌افزار آموزشي اسكاي‌روم به شركت‌كنندگان به مدت 30 دقيقه آموزش مي‌داد. سپس، فعاليت‌هاي برخط يا مبتني بر واقعيت مجازي در اختيار دانش‌آموزان قرار داده مي‌شد تا در مدت 20 دقيقه به تمرين مهارت خواندني بپردازند. ارزيابي پيشرفت در يادگيري مهارت خواندن انگليسي شركت‌كنندگان، به شكل تكويني هر جلسه انجام شد و براي هر دانش ‌آموز نمره‌اي از 0-20 ثبت مي‌شد. شركت‌كنندگان تجربه خويش از حواس در جريان يادگيري خواندن در كلاس‌هاي تركيبي برخط يا واقعيت مجازي را در هر جلسه به‌صورت شفاهي بيان يا به‌شكل نوشتاري به زبان مادري، حين تمرين، حاشيه‌نويسي مي‌كردند.يافته‌ها: نتايج آزمون تحليل كواريانس با مقادير تكراري نشان داد كه بسط حواس در آموزش خواندن انگليسي از طريق واقعيت مجازي به شكل معناداري يادگيري دانش‌آموزان را تسهيل كرد. تخصيص حس شنيداري به صحنه‌هاي واقعيت مجازي به‌‌طور معناداري پيشرفت خواندن دانش ‌آموزاني را كه از ظرفيت حافظه‌فعال كلامي-شنيداري قوي‌تري برخوردار بودند، ارتقا داد. يادداشت‌ها يا حاشيه‌نويسي شركت‌كنندگان به شيوه‌مضمون-محور تحليل شد. مضمون ‌ها به‌صورت استقرايي و از جزء به كل تعريف شد. اگرچه دو مقوله روانشناختي و زندگي واقعي تأكيد دانش‌آموزان در مصاحبه بود؛ دانش‌آموزان با ظرفيت حافظه‌هاي فعال قوي، بسط حواس را براي يادگيري خواندن انگليسي در رابطه با جهان پيرامون، مفيد ارزيابي كردند.نتيجه‌گيري:  يافته ‌هاي اين پژوهش نشان داد بسط حواس در واقعيت مجازي براي آموزش خواندن انگليسي زماني مفيد واقع مي‌شود كه هم راستا با ظرفيت حافظه‌هاي فعال دانش ‌آموزان باشد. تخصيص درست حواس در صحنه‌هاي واقعيت مجازي به دانش‌آموزان غيرانگليسي زبان كمك مي‌كند تا با برخورداري از سطح مهارت خواندن مناسب به آساني نيازهاي خويش در جهان واقعي را رفع كنند. كاربرد درست خواندن انگليسي در جهان واقعي يا همان زبان ‌افزوده را نتيجه مي‌دهد. نتايج به‌تفضيل بحث مي‌شود.