تأثير رهبري هوشمند بر وفاداري سازماني؛ نقش ميانجي دانش‌آفريني ‏

پيشينه و اهداف: بدون ترديد يكي از عوامل اصلي تحقق اهداف آموزش و پرورش، نيروي انساني وفادار و متعهد است. در اين راستا، يكي از عواملي كه موجب مي‌شود اعضاي سازمان، خود را وقف سازمان كنند و وفادار بمانند، سبك رهبري مديران است. از ميان سبك‏هاي رهبري، سبك رهبري هوشمند، تأثير زيادي بر وفاداري سازماني معلمان دارد. اين سبك، زمينه همكاري، همفكري و سرمشق‌گيري را در ميان جامعه معلمان فراهم مي‌كند و موجب پيوند محكم‌تر آن‌ها با سازمان مي‌شود. در اين مطالعه نقش ميانجي دانش‌آفريني سازماني در رابطه بين رهبري هوشمند با وفاداري سازماني معلمان در استان چهارمحال و بختياري تبيين شده است. روش‌ها‌: روش مطالعه، توصيفي از نوع مطالعات همبستگي ‌و به‌ويژه الگويابي معادلات ‌ساختاري بود. جامعه آماري پژوهش شامل كليه معلمان سال دوم مقطع متوسطه دوم استان چهارمحال و بختياري به تعداد 2687 نفر بودند كه با روش نمونه‌گيري تصادفي طبقه‌اي نسبتي متناسب و بر مبناي فرمول كوكران تعداد 337 نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. براي گردآوري داده‌ها از پرسش‌نامه‌‌هاي محقق‌ساختۀ رهبري هوشمند براساس الگوي سيدانمانلاكا (2008) شامل چهار بعد رهبري معنوي، هيجاني، عقلاني و جمعي در 22 گويه در طيف پنج‌درجه‌اي ليكرت استفاده شد. پرسش‌نامه محقق‌ساخته دانش‌آفريني سازماني براساس الگوي نونوكا و تاكوچي (2006)، در چهار بعد اجتماعي‌سازي دروني‌سازي و بروني‌سازي و تركيب‌سازي در 15 گويه در طيف پنج‌درجه‌اي ليكرت، طراحي شد. پرسش‌نامه وفاداري سازماني از ولز و همكاران (2011)، داراي دو بعد وفاداري نگرشي و وفاداري رفتاري در 7 گويه با طيف پنج‌درجه‌اي ليكرت استفاده شد. براي تعيين پايايي و روايي پرسش‌نامه‌ها آزمون‌هاي آلفاي كرانباخ و تحليل عاملي اكتشافي و تأييدي مرتبه دوم به‌كار گرفته شد. آلفاي كرونباخ رهبري هوشمند (%95)، دانش‌آفريني سازماني با آلفاي (%90) و وفاداري سازماني (%94) به‌دست آمد و روش‌ﻫﺎي آﻣﺎري به‌كار رفته در اﯾﻦ ﭘﮋوﻫﺶ ﺷﺎﻣﻞ آﻣﺎر ﺗﻮﺻﯿﻔﯽ و آمار اﺳﺘﻨﺒﺎﻃﯽ و نيز الگو‌يابي معادلات‌ساختاري به كمك نرم‌افزار AMOS v 26, SPSS v 21 بود.يافته‌ها: ضريب همبستگي بين رهبري هوشمند و وفاداري سازماني (%45) و رهبري هوشمند و دانش‌آفريني سازماني (%48) و دانش‌آفريني و وفاداري سازماني (%86) به‌دست آمد. بين رهبري هوشمند و وفاداري سازماني و دانش‌آفريني سازماني در سطح (0.001) رابطه مثبت و معنادار بود. همچنين، رهبري هوشمند بر وفاداري سازماني معلمان از طريق دانش‌آفريني سازماني با اثر كل و ضريب (45%) با اثر غيرمستقيم و ضريب (39%) در سطح (p=0.001) معنا‌دار بود.نتيجه‌گيري: نتايج پژوهش نشان داد، رهبري هوشمند افزايش پيداكند وفاداري سازماني افزايش مي‌يابد و همچنين، با اثر ميانجي دانش‌آفريني سازماني، وفاداري سازماني افزايش مي‌يابد. با توجه به تأثير رهبري هوشمند بر وفاداري سازماني با ميانجي‌گري دانش‌آفريني سازماني در معلمان، پيشنهاد مي‌شود متوليان آموزش و پرورش استان چهارمحال و بختياري براي مديران سطوح مختلف به برگزاري كارگاه‌هاي آموزشـي براي معلمان براي آشنايي با هر چهار بعد، يعني رهبري عقلاني، رهبري هيجاني، رهبري معنوي و رهبري جمعي اقدام كنند و با ايجاد تعامل و همكاري بين معلمان، فراهم و شرايط تصميم‌گيري گروهي و مشاركتي را ايجاد كنند.