طراحي مدل ارتباط والد - نوجوان بر اساس منابع اسلامي

Designing a model for parent-child relationship based on Islamic sources

رابطه، نياز ذاتي انسان ها است كه در بستر شكل گيري و تداوم نوع سالم آن، احساس امنيت، خودمختاري، عزت نفس، كارآمدي، تعهد، صميميت، جرئت ورزي و محدوديت پذيري در فرد از تولد تا بزرگسالي تأمين مي شود. از اين رو، تنظيم روابط، نقش مؤثري بر سلامت رواني فردي و جامعه نزديك و دور دارد. دين اسلام نگاه ويژهاي به تنظيم اين روابط در نهادهاي مختلف، از جمله اولين و مهمترين نهاد ارتباطي، يعني خانواده، در قالب ارتباط والد - نوجوان دارد. هدف پژوهش حاضر تبيين مدل ارتباطي والد - فرزندي بر اساس منابع اسلامي براي سازماندهي ارتباطات بينِ فردي والدين با فرزندان نوجوان آنها است. در اين پژوهش، از روش تحليل مفهومي محتوايي استفاده شد. همچنين، از شاخص روايي محتوا (CVI) و نسبت روايي محتوا (CVR) براي تأييد روايي استنباط به عمل آمده مبتني بر نظر 10 كارشناس خبره استفاده شد. يافته ها نشان داد مدل ارتباط والد - نوجوان، مبتني بر عقل ورزي ارتباطي است. در مدل عقل ورزي ارتباطي، مؤلفه هاي ساختي شامل «احسان ورزي» و «پرهيز از اسائه ورزي» و مؤلفه هاي نگهداري شامل «استبشار» و «شكرورزي» و مؤلفه هاي بازساختي ارتباط شامل «استغفار» و «صبرورزي - غفران» به صورت مجموعهاي و توأمان به كار گرفته شد. همچنين ميزان CVI و CVR به دست آمده بالا بود كه بيانگر صحت استنباط چهار موقعيت ارتباطي در حد كاملاً مطلوب از روايت مورد استناد است.

Relationship is an innate need among human beings; when relationship formed and continued in a healthy manner then feeling secure, self-esteem, self-efficiency, commitment, intimacy, assertion, and accepting boundaries will be acquired in the individual from birth to adulthood. Thus, regulation of relations has effective role in mental health of individuals and near and far society. Islam has a special view on the regulation of these relationships in various institutions, including the first and the most important institution of communication, the family, in the form of parent-adolescent relationship. The purpose of the current research is to explain a model of parent-child interpersonal communication based on Islamic sources to organize the interpersonal communication between parents and their adolescent children. In this research, the method of content conceptual analysis was used. Also, the Content Validity Index was used to confirm the validity of the inference made based on the opinion of ten experts. The findings showed that the parent-adolescent relationship model is based on communication rationality, in the sense that it includes the structural components of “benevolence” and “avoidance of tyranny”, the maintenance components of “thankfulness” and the reconstruction components of communication “forgiveness” and “patience”. Forgiveness should be used in combination. Each of the obtained Content Validity Index and Content Validity Ratio was 1, which indicates the correctness of the inference of the four communication situations from the base narrative at a very favorable level.