تفسير و بازنمايي ابعاد مختلف مرخصي زايمان در بين مادران شاغل

هدف از اين مطالعه، تفسير و بازنمايي ابعاد مختلف مرخصي زايمان در بين مادران شاغل است. رويكرد پژوهش كيفي است. نمونه شامل 25 زن شاغل با تجربۀ مرخصي زايمان ساكن شهر تهران است كه از طريق نمونه‌گيري هدفمند و با حداكثر تنوع براساس سطح اشباع نظري تعيين شدند. شيوۀ گردآوري داده‌ها مصاحبۀ عميق به‌صورت انفرادي و حضوري و تلفني و روش تحليل يافته‌ها، تحليل مضمون به روش براون است كه به سه شيوۀ كدگذاري باز، محوري و انتخابي استخراج شدند. از فرايند تحليل داده‌ها مقولۀ هستۀ «دوگانگي در تجربۀ مرخصي زايمان» حاصل شد كه برخاسته از دو مضمون «تجربۀ دووجهي زنان از فرصت مرخصي زايمان» و «تناقضات در سياست و برنامه‌هاي اجرايي» است. براساس يافته‌ها «مهارت‌هاي مديريت بدن»، «ارتقاي سلامت زيستي كودك»، «ايفاي باكيفيت نقش مادري» و «كمك به تعادل كار-خانواده» گوياي درك زنان از مرخصي زايمان به‌مثابۀ فرصتي براي تقويت نهاد خانواده است، اما ترديد در تصميم‌گيري كه ناشي از «ترس از جدايي از فرزند» و «ترديد در بازگشت به كار» است و ناامني و تنزل موقعيت شغلي نيز بخش مهمي از تجربۀ مادران به‌شمار مي‌رود. درك مادران شاغل از نحوۀ اجراي برنامه نيز بيانگر متناقض‌بودن آن است كه از سه زيرمضمون «نابسندگي قانون‌گذاري»، «تن‌ندادن بخش خصوصي» و «گشودگي بخش دولتي» احصا شده است. نتيجه اينكه سياست مرخصي زايمان با توجه به نيازها و شرايط مادران، كودكان و كارفرمايان نيازمند بررسي، نظارت و بازطراحي است.