تهيه كرم موضعي حاوي عصاره گياه سماق (Rhus Coriaria L) و مقايسه اثر آن با فني توئين در ترميم زخم پوستي در مدل حيواني

زمينه و هدف: با توجه به اهميت پوست در تنظيم درجه حرارت و حفظ مايعات بدن و نقش بارز آن در سيتم دفاعي، بهبود هرگونه گسستگي در پوست كه به آن زخم اطلاق مي‌شود، حايز اهميت مي‌باشد. گرچه زخم‌هاي محدود و سطحي، خود به خود بهبود مي‌يابند، ولي درمان زخم‌هاي  عمق نيازمند دارودرماني مي‌باشد، لذا هدف اين مطالعه تعيين و تهيه كرم موضعي حاوي عصاره گياه سماق(Rhus Coriaria L) و مقايسه اثر آن با فني توئين در ترميم زخم پوستي در مدل حيواني بود. روش بررسي: در اين مطالعه تجربي كه در سال 1400ـ1399 انجام شد، 25 خرگوش نيوزيلندي از حيوانخانه دانشگاه علوم پزشكي همدان با محدوده وزن 2500 تا 3000 گرم مورد استفاده قرار گرفت. خرگوش‌ها در 5 گروه به طور تصادفي تقسيم شدند؛ گروه كنترل، گروه‌ دريافت‌كننده كرم فني توئين 1درصد، گروه دريافت كننده پايه كرم، گروه دريافت كننده كرم حاوي عصاره سماق استاندارد شده حاوي 0.1 درصد تانيك اسيد و هم‌چنين گروه دريافت كننده كرم حاوي عصاره سماق استاندارد شده حاوي 0.05 درصد تانيك اسيد انجام شد. سپس زخمي با ابعاد 2×2 سانتي‌متر در ناحيه پشت خرگوش ايجاد گرديد و كرم‌هاي مذكور دو بار در روز به صورت موضعي در گروه درمان مورد استفاده قرار گرفت. اثربخشي درماني كرم‌هاي حاوي عصاره گياه سماق با ارزيابي بهبود زخم و ميزان هيدروكسي پرولين تعيين شد. داده‌هاي جمع‌آوري شده با استفاده از آزمون‌هاي آماري آناليز واريانس يك طرفه تجزيه و تحليل شدند.   يافته‌ها: در هر يك گرم از عصاره استاندارد شده، 0.86±2.74 ميلي‌گرم تانيك اسيد يافت شد. نتايج حاصل از هيدروكسي پيرولين درصد بهبود و طول مدت بهبود زخم نشان داد درمان با كرم‌هاي 0.1 و0.05 درصد(وزني/وزني) عصاره گياه سماق به طور معني‌داري در مقايسه با گروه كنترل، سبب بهبود زخم مي‌شوند. نتايج بافت‌شناسي حكايت از افزايش تراكم فيبرهاي كلاژن و كاهش سلول‌هاي التهابي در گروه‌هاي درماني در مقايسه با گروه كنترل را داشت.     نتيجه‌گيري: كرم عصاره گياه سماق به دليل فعاليت آنتي‌اكسيداني و افزايش سنتز هيدروكسي پرولين، مي‌تواند منجربه تراكم فيبرهاي كلاژن و تسريع بهبود زخم باز پوستي در گروه‌هاي درماني شود و هم‌چنين نقش مؤثري در كيفيت ترميم در ناحيه زخم‌هاي پوستي دارد.