بررسي عملكرد و خصوصيات مورفوفيزيولوژيك گشنيز(Coriandrum sativum L) تحت تأثير پرايمينگ بذرها

گشنيز (Coriandrum sativum L) ازجمله گياهان دارويي پرمصرف است. بذر اين گياه نيرودهنده قلب، نشاط‌آور و مسكن درد دندان است و اسهال خوني و تيفوئيد را بهبود مي‌بخشد. به‌علت ريز بودن بذر آن، براي استقرار موفقيت‌آميز نياز به عمق كشت كمتري دارد. بنابراين بكارگيري روش مناسب براي كشت آن الزامي مي‌باشد. در تحقيق حاضر، به‌منظور بهبود يكنواختي در جوانه‌زني و افزايش سرعت رشد و عملكرد گشنيز، سه آزمايش در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي (آزمون مزرعه‌اي) و طرح كاملاً تصادفي (آزمون آزمايشگاهي و گلخانه‌اي) اجرا شد. در آزمون آزمايشگاهي، اسيد ايندول‌استيك و اسيد هيوميك و در آزمون مزرعه‌اي، اسيد ايندول‌استيك، اسيد هيوميك، جيبرلين و روي سبب بهبود عملكرد گشنيز شدند. همچنين، در پيش‌تيمار اسيد هيوميك، كاهش اسيدهاي چرب مضر اسيد ميريستيك و اسيد پالميتيك، در پيش‌تيمار فسفر، افزايش ميزان چربي كل و در پيش‌تيمار اسيد ايندول‌استيك، افزايش ميزان اسانس نسبت به شاهد مشاهده شد. در آزمون گلخانه‌اي، اسيدفوليك، عملكرد گياه را بهبود بخشيد. نتايج آناليز رگرسيون گام به گام، حكايت از ورود هفت صفت در مدل پيش‌بيني‌كننده با ضريب تبيين 0.97 داشت. براساس نتايج همبستگي صفات، بنيه ثانويه، وزن خشك و تر ريشه و قطر ريشه با صفت وابسته وزن خشك كل همسو (معني‌دار در سطح احتمال 1%) بودند. در كل، پرايمينگ بذر گشنيز با تأثير بر وضعيت متابوليك، بيوشيميايي و آنزيمي بذر، وظايف زيستي بذر كه در رأس آنها جوانه‌زني و استقرار است را بهبود بخشيد. نتايج اين پژوهش نشان داد كه پرايمينگ بذر يك تكنولوژي كليدي براي بهبود عملكرد گياهان مي‌باشد.