پديدارشناسي تجربۀ زيستۀ زنان سرپرست خانوار از حمايت‎‍هاي اجتماعي

زمينه و هدف: شواهد نشان مي‌دهد برخلاف روند افزايشي سرپرستي خانوارها توسط زنان، كيفيت و كميّت حمايت‌هاي اجتماعي از ايشان ارتقا نيافته است؛ اين امر به بروز و تشديد مشكلات و آسيب‌هايي فردي و اجتماعي دامن زده ‌است؛ از اين‌ رو در پژوهش حاضر تلاش شد تا با واكاوي در تجربۀ زيستۀ ايشان از حمايت‌هاي اجتماعي و شناخت عميق مسائل و معضلات اين قشر در معرض آسيب، راهكارهاي مناسب ارائه شود. روش: اين پژوهش با روش پديدار‎‍شناسي و مصاحبه با 21 زن سرپرست خانوار شهر مشهد، كه به شيوۀ هدفمند و با روش‌هاي نمونه‌گيري ملاكي و بيشينۀ پراكنش انتخاب شده بودند، اجرا شد. داده‎‍ها با استفاده از مصاحبۀ نيمه‌ساختارمند، گردآوري و سپس با روش كُلايزي تحليل شد. يافته‎‍ها: زنان سرپرست خانوار، حمايت‎‍هاي اجتماعي را در چهار مضمون شامل «تجربۀ زيسته از حمايت»، «عزت نفس»، «رفتار حمايت‌كننده» و «پيوندهاي اجتماعي» ادراك مي‎‍كنند. حمايت‎‍ها براي عده‎‍اي موجب رشد عزت نفسشان ‌مي‎‍شود؛ در مقابل، گروهي معتقدند كه عزت نفسشان كاهش مي‎‍‎‍يابد. همچنين براساس اينكه اين حمايت‎‍ها توسط چه كساني و با چه هدفي صورت مي‎‍گيرد، ادراك آنان در قالب مضامين ديگري تجربه مي‎‍شود. برخي معتقدند كه اين حمايت‎‍ها پيوندهاي اجتماعي‎‍شان را مستحكم مي‎‍كند و گروهي اعتقاد دارند كه منزوي‎‍تر شده‎‍اند. فضاي حمايتي براي بيشتر آنان بر بي‌اعتمادي، به‌خصوص نسبت‌به مردان بنا شده ‎‍است؛ بنابراين همنوايي و كناره‎‍جويي، محورهاي اصلي پيوندهاي اجتماعي‎‍ آنان است؛ ولي براي بيشتر آنان اين حمايت‎‍ها به‌عنوان يك ضربه‎‍گير رواني عمل مي‎‍كند.