تحليل مفهوم «Actual» در نظريه اجرا شكنر با رويكردي به مفهوم «واقعه» در عرفان اسلامي

هنر و عرفان از ديرباز با يكديگر ارتباط داشته‌اند.‌ تئاتر يكي از هنرهايي است كه از جنبه‌هاي گوناگون با عرفان و مناسك عملي تصوف مرتبط است. ريچارد شكنر(1943م) نظريه‌پرداز معاصر در حوزه اجرا و نمايش، در اثر خود با عنوان: «نظريه اجرا» (Performance Theory) از نوعي فرم اجرايي سخن مي‌گويد كه‌‌ مي‌تواند از جهات گوناگون همچون وجود «Actuals» در بطن اجرا، با «واقعه‌‌‌هاي» عرفاني كه در اثر مكاشفه بر قلب سالك ريخته مي‌شود، ارتباط داشته باشد. او در تحليل اين مفهوم به نظريات ميرچا الياده (1986-1907م) اشاره مي‌كند، كه برمبناي آن وقوع «Actuals»، اجراگران را در زمان و مكاني قدسي قرار مي‌دهد. «واقعه عرفاني» در عرفان اسلامي نيز حالتي ذكر شده كه براي سالك براثر انجام اعمال بدني خاصي همچون برخي از رياضت‌ها، روي مي‌دهد. بنابراين به نظر مي‌رسد در دو مفهوم پيش‌گفته، ازيك‌سو با «عمل» و فعاليت‌هاي اجرايي و ازسوي‌ديگر با رويدادي قدسي مواجه هستيم. در اين جستار برآنيم تا پس از شرح مختصري از نظريه اجراي شكنر، با بررسي و تبيين آراي صوفياني كه در رابطه «واقعه» عرفاني سخن گفته‌ يا قلم زده‌اند، به واكاوي مفهوم «Actual» بپردازيم. لازم به ذكر است اين پژوهش به شيوه مطالعات كتابخانه‌اي و با روش مقايسه‌اي انجام شده است.