تأثير كاهش يارانه حامل‌هاي انرژي بر ميزان استخراج منابع آب‌زيرزميني (مطالعه موردي: دشت شبستر از حوزه درياچه اروميه)

يكي از عوامل اصلي در استخراج آب از منابع زيرزميني، نهاده انرژي مي باشد. لذا سياست هاي قيمتي مربوط به حامل هاي انرژي روي هزينه استخراج آب و به تبع آن در ميزان برداشت آب تأثير خواهد گذاشت. يكي از دلايلي كه در سال هاي گذشته موجب شده است، فشار بيشتري بر منابع آب زيرزميني وارد شود سياست هاي يارانه اي نامناسب در رابطه با قيمتهاي حامل هاي انرژي مي باشد. با توجه به ارتباط تنگاتنگ بين قيمت حامل هاي انرژي و هزينه هاي استخراج آب زيرزميني در مطالعه حاضر سعي شده است تا با استفاده از الگوي برنامه ريزي پويا اثر كاهش يارانه حامل هاي انرژي بر ميزان استخراج و مصرف منابع آب زيرزميني، الگوي كشت و درآمد كشاورزان دشت شبستر كه از مناطق بحراني كشور از لحاظ منابع آب زيرزميني محسوب مي شود، مورد بررسي قرار گيرد. نتايج نشان داد كه با كاهش يارانه حامل هاي انرژي، ميزان برداشت آب از منابع زيرزميني كاهش مي يابد. مثلا كاهش 25 و 50 درصدي در يارانه حامل هاي انرژي به ترتيب حدود 4.5 و 6.5 ميليون متر مكعب استخراج آب از منابع زيرزميني را  در سال كاهش مي دهد. همچنين سطح زيركشت برخي محصولات آب بر و كم درآمد كاهش يافته و الگوي كشت به سمت محصولات با درآمد بالا مانند پياز، سيب و گردو تغيير مي يابد. نتايج حاكي از آن است كه  اتخاذ سياست هاي مناسب يارانه حامل هاي انرژي مي‌تواند در بهبود شرايط استخراج منابع آب زيرزميني مفيد واقع گردد.