اثر همبستگي متقابل متغيرهاي شاخص خشكسالي SPEI در تحليل بلند مدت خشكسالي

در اين مطالعه بطور نوآورانه يك ارزيابي جامعي از تأثير ضريب همبستگي متقابل دو متغير بارندگي و تبخير- تعرق بر عملكرد شاخص خشكسالي SPEI در پيش‏بيني رفتار بلند مدت خصوصيات خشكسالي كشاورزي بر پايه داده‏هاي 39 ايستگاه سينوپتيك واقع در شرايط اقليمي و ارتفاع مختلف در سرتاسر ايران انجام پذيرفته و عملكرد آن با شاخص SPI مقايسه گرديده است. بدين منظور سري داده‏هاي مصنوعي بارندگي و تبخير- تعرق (به تعداد 10000 جفت) با استفاده از مدل استوكاستيك چندگانه اتورگرسيو با تأخير يك براي دامنه وسيع از ضريب همبستگي متقابل دو متغير فوق توليد شد و سپس براي پايش و تعيين خصوصيات خشكسالي استفاده گرديد. نتايج اين مطالعه بيانگر رفتار نظام‏مند و وابسته خصوصيات مختلف خشكسالي با همبستگي متقابل دو متغير بارندگي و تبخير- تعرق بود. بطوريكه، عملكرد دو شاخص خشكسالي SPEI و SPI با افزايش همبستگي متقابل دو متغير (⇒|R|) بطور غيرخطي يا تواني نزديك به هم بوده (ضريب همبستگي R=0.85) و براي همبستگي متقابل برابر صفر حداكثر اختلاف مابين خصوصيات خشكسالي براي دو شاخص حاصل شد. نهايتاً نتايج اين مطالعه به‎عنوان يك راهنماي جامع در استنباط دقيق و واقعي از رخدادها و خصوصيات خشكسالي بازاي شاخص SPEI بوده و مي‎تواند كمك مؤثري در تفسير نتايج خشكسالي با شاخص SPEI داشته باشد.