واكاوي تأثير شناختي عواطف بر فهم پديده‌ها از ديدگاه مولوي

كاركردهاي شناختي عواطف در سال‌هاي اخير به طور ويژه مورد توجه معرفت‌شناسان قرار گرفته است. از مهم‌ترين چالش‌ها در اين زمينه آن است كه آيا مي‌توان از عواطف به عنوان ابزاري در جهت فهم بهتر يك پديده سود برد. دو دسته از پاسخ‌ها را مي‌توان ناظر به اين پرسش مشاهده نمود. گروهي عواطف را مانع كسب شناخت و فهم درست از پديده‌ها معرفي كرده مي‌كنند و گروهي ديگر مدافع كاركردهاي مثبت شناختي براي عواطف‌اند. از آنجا كه بازخواني و بازسازي سنت عرفاني ما حاوي بصيرت‌هاي راهگشايي در باب مسائل روز است، هدف پژوهش حاضر بررسي ديدگاه مولانا جلال‌الدين محمد بلخي در راستاي پرسش فوق و ارائه تحليلي از چگونگي تأثير مواجهه عاطفي در فهمِ بهتر يك پديده است. به منظور كشف ديدگاه وي، علاوه بر مثنوي معنوي به فيه ما فيه و مكتوبات مولوي نيز رجوع شده است. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد از منظر مولوي، مواجهه عاطفي با يك پديده مي‌تواند از طريق ايجاد همدلي و تغيير در نحوه توجه به آن، زمينه‌ساز فهم بهتر آن گردد. همچنين از آنجا كه هر فرايند عاطفي شامل ارزيابي و قضاوت درباره يك پديده است، مطابق نظرگاه عرفاني مولانا، زماني مخاطب مي‌تواند به اين ارزيابي اعتماد كند كه به لحاظ معنوي از صفاي باطنِ لازم برخوردار باشد.