نقش واسطه‌اي شرم و خودانتقادگري در رابطه ميان سبك‌هاي دلبستگي با شدت علائم افسردگي

اهداف افسردگي، چهارمين عامل عمده بار بيماري ها در جهان است كـه به تنهايي بزرگترين سهم بـار بيمـاريهـاي غيركشـنده را بـه خـود اختصاص ميدهد. پژوهش حاضر با هدف بررسي نقش واسطه اي شرم و خودانتقادگري در رابطه ميان سبك هاي دلبستگي با شدت علائم افسردگي انجام شد. مواد و روش ها طرح پژوهش حاضر، توصيفي و از نوع مدل يابي معادلات ساختاري بود. جامعه آماري پژوهش حاضر، كل افراد با دامنه سني 18تا 47 سال شهر تهران در سال 1401 بودند. نمونه پژوهش شامل 212 نفر بود كه با بهره گيري از روش نمونه گيري دردسترس انتخاب شد. به منظور جمع آوري داده از پرسشنامه افسردگي بك، پرسشنامه سبك هاي دلبستگي هازن و شيور، پرسشنامه احساس شرم تانگني و همكاران و پرسشنامه سطوح انتقادي تامپسون و زاروف استفاده شد. براي تحليل آماري داده ها از مدل يابي معادلات ساختاري با استفاده نرم افزار ليزرل 8/80 استفاده شد. يافته ها نتايج حاصل از تجزيه وتحليل داده ها نشان داد بين سبك هاي دلبستگي مضطرب اجتنابي (62/r=0؛ 01/0) و مضطرب-دوسوگرا (0/51=r؛ 01/P0) و شدت علائم افسردگي، بين احساس شرم و شدت علائم افسردگي (0/75=r؛ 01/P0) و بين خودانتقادگري و شدت علائم افسردگي (45/r=0؛ 01/P0) رابطه مثبت و معناداري وجود دارد. همچنين مسير دلبستگي ناايمن مضطرب-اجتنابي و مسير دلبستگي ناايمن مضطرب-دوسوگرا بهشدت علائم افسردگي با ميانجي گري شرم به ترتيب با ضريب استاندارد 0/30 و 0/33 در سطح 05/P0 معنادار است. علاوهبراين مسير دلبستگي ناايمن مضطرب-اجتنابي و مسير دلبستگي ناايمن مضطرب-دوسوگرا به شدت علائم افسردگي با ميانجيگري خودانتقادي بهترتيب با ضريب استاندارد 0/22 و 0/33 در سطح 05/P0 معنادار است. نتيجه گيري باتوجه به نتايج پژوهش حاضر دلبستگي ناايمن مضطرب-اجتنابي و دوسوگرا، شرم و خودانتقادي عوامل زمينه ساز افسردگي ميباشند و توجه به متغيرهاي مطرح شده در پيشگيري و طراحي درمان هاي مناسبتر به پژوهشگران و درمانگران ياري مي رساند.