حمايت دادگاه ‏هاي ملي از ديوان ‏هاي داوري خارجي در تحصيل ادله

ديوان ‏هاي داوري بين‏ المللي، كه مقر داوري آن‏ها خارج از قلمرو كشور محل استقرار ادله و در قلمرو كشور ديگري است، ديوان خارجي ناميده مي‏ شوند. در مواردي، براي كشف واقع نياز به تحصيل ادله نزد اشخاص ثالثي دارند كه خارج از قلمرو كشور مقر ديوان داوري است و گاه به علت فقد صلاحيت بايد از مساعدت قضايي دادگاه‏هاي ملي كشور محل وجود ادله استفاده كنند. در بسياري از نظام‏ هاي حقوقي پيشرفته، ازجمله نظام حقوقي آمريكا، اين اختيار براي دادگاه‏ ها پيش‏بيني شده است كه به ديوان‏ هاي داوري خارجي براي تحصيل ادله، اعم از اداي شهادت و تسليم اسناد و مدارك، مساعدت قضايي و با قبول نيابت همكاري كنند. پژوهش پيش‏رو در صدد است تا با روشي توصيفي ‏تحليلي به اين سؤالات پاسخ دهد: مساعدت قضايي دادگاه ‏هاي ملي در امر تحصيل ادله منحصراً به ديوان ‏هاي داوري خارجي و پذيرش نيابت قضايي بر مبناي كدام قواعد حقوقي امكان‏ پذير است؟ همچنين، آيا دادگاه ‏هاي ملي ايران، به استناد قانون داوري تجاري بين‏ المللي، امكان مساعدت قضايي و قبول نيابت در تحصيل دليل به ديوان ‏هاي خارجي را كه مقر آن‏ها خارج از قلمرو سرزميني كشور ايران است دارند؟ ازآنجاكه در بيشتر كشورها گفتمان داوري متضمن دو نظم متمايز متشكل از داوري داخلي و داوري بين‏ المللي است، در اين پژوهش صرفاً به قانون داوري تجاري بين ‏المللي مصوب 1376 و قواعد داوري بين‏ المللي برخي كشورها پرداخته و از مقررات داوري داخلي به استثناي نگاهي گذرا در بخش دوم چشم‏پوشي شده است تا حوزۀ پژوهش از نظام داوري بين ‏المللي خارج نشود.