متاورس؛ چيستي و چالش‌هاي حقوقي (اداره، اشخاص و اموال)

متاورس دنياي غوطه‌ور نيمه‌مجازي، نيمه‌واقعي، سه‌بعدي، مشاعي، فرامرزي و اجتناب‌ناپذيري است كه به‌صورت حيرت‌آور و چه‌بسا ترسناكي بر وسعت دنياي مادي افزوده و، در آن، مي‌توان فعاليت‌هاي گسترده‌اي را به‌كمك سرويس‌هاي واقعيت ‌افزوده و واقعيت ‌مجازي انجام‌ داد. در متاورس، انسان‌ها بدون آن‌كه الزاماً هويتشان براي يكديگر و حتي دولت‌ها مشخص باشد، از طريق آواتارها و به‌لطف رمزارزها و ساير فناوري‌هاي‌ نوين، به طيف وسيعي از نيازهاي اجتماعي، اقتصادي، آموزشي، عاطفي، رواني و حتي جسمي و جنسي خود پاسخ خواهند ‌داد. متاورس فضاهاي متنوعي با قوانين و مخاطبان متفاوتي را به هم پيوند مي‌دهد كه نتيجتاً جوامع سايبري نويني هم‌تراز با دنياي مادي ايجاد خواهد كرد. به‌واسطهٔ فقدان تجربيات قبلي، هنجارهاي متفاوت و ويژگي‌هاي منحصربه‌فرد و پوياي متاورسي نحوهٔ ادارهٔ اين فضا بسيار چالش‌برانگيزتر از دنياهاي واقعي و مجازي فعلي است. دولت‌هاي پيشروي جهان به‌خوبي به پتانسيل‌هاي نهفته در متاورس از كوچك‌ترين مسائل خانوادگي تا حاكميت كشورها پي‌ برده‌اند و به‌درستي خواستار تضمين امنيت و حقوق شهروندان و قدرت حاكميتي خود در فضاي متاورس هستند. بسياري از دولت‌ها نيز مطالعه، سياست‌گذاري و جرم‌انگاري پيش‌دستانه در موضوع متاورس را آغاز كرده‌اند و اقدام فوري ايران در اين زمينه نيز حياتي است. اين تحقيق، ضمن تشريح چيستي متاورس، سعي كرده پاره‌اي از چالش‌هاي خاص حاكميتي و حقوقي دنياي متاورس را شناسايي كند و نهايتاً به اين نتيجه رسيده كه، علاوه بر در نظر گرفتن سياست‌ها و قوانين نوين، نيازمند تعريف جديدي از اشخاص تحت عنوان «اشخاص مجازي» هستيم تا بتوانيم به پاره‌اي از چالش‌هاي نوظهور دنياي متاورس پاسخ دهيم.