مطالعۀ تطبيقي تبليغات مرتبط با سلامت در حقوق ايران و دستورالعمل‌هاي اتحاديۀ اروپا

تبليغات بازرگاني مقوله‌اي مهم در دنياي پيرامون ماست و آثار بسيار عميقي در ابعاد گوناگون زندگي فردي و اجتماعي ما باقي مي‌گذارد. تأثير اين پديده در اقتصاد، فرهنگ، اجتماع و حتي سياست روزبه‌روز بيشتر مي‌شود و نابساماني اين حوزه بستر مناسبي را براي سوءاستفاده‌كنندگان فراهم خواهد آورد. موضوع تبليغات درخصوص توليداتي كه با سلامت مصرف‌كننده ارتباط مستقيم دارند اهميتي دوچندان مي‌يابد. مهم‌ترين معضل در حوزۀ تبليغات كالاها و خدمات ناظر بر سلامت در نظام حقوقي ايران تعدد و تشتت مصوباتي است كه از ديرباز وجود داشته است. هرچند هر مصوبه از بعد خاصي به مسئله پرداخته است. براي مثال، رويكرد قانون طرز جلوگيري از بيماري‌هاي آميزشي و بيماري‌هاي واگيردار، قانون مربوط به مواد روان‌گردان، قانون تشكيل سازمان نظام پزشكي جمهوري اسلامي، قانون ممنوعيت تبليغات و معرفي محصولات و خدمات غيرمجاز و آسيب‌رسان به سلامت با يكديگر متفاوت است، اما بعضاً درخصوص مراجع صالح پيش‌بيني‌شده براي صدور مجوز تبليغات و مراجع رسيدگي‌كننده به تخلفات، ضمانت‌اجراي نقض قواعد حاكم بر تبليغات و... هم‌پوشاني و تناقضاتي وجود دارد. در مصوبات سال‌هاي اخير نيز، نه‌تنها تلاشي براي رفع اين مسئله نشده است، بلكه مواردي همچون قانون «ممنوعيت تبليغات و معرفي محصولات و خدمات غيرمجاز و آسيب‌رسان به سلامت در رسانه‌هاي ارتباط جمعي داخلي و بين‌المللي و فضاهاي مجازي»، مصوب 1397، به اين ابهامات دامن زده است. در اين مقاله، ضمن اشاره به دستورالعمل‌هاي اتحاديۀ اروپا پيرامون تبليغات ناظر به سلامت، وضعيت نظام حقوقي ايران در اين خصوص تبيين شده است. پژوهش پيش‌رو، با شيوۀ تحليلي‌توصيفي و با استفاده از منابع كتابخانه‌اي و اينترنتي، به بررسي موضوع پرداخته است.