پيامدهاي تخريب معبد دوم بر يهوديت: بررسي اثرپذيري از اديان ايران باستان پس از اين تخريب

تخريب معبد دوم به فروپاشي قوم يهود انجاميد و شورش‌هاي پياپي و شكست‌هاي پس از آن، در حالي ‌كه منتظر مسيحاي موعود و نجات در آخرالزمان بودند منجر به قتل‌ عام، اسارت و تبعيدشان شد و در نتيجه سرخوردگي و روگرداني برخي يهوديان از دين را به همراه داشت. در اين ‌بين، خاخام‌ها براي اميددادن به مردم و نجات دين يهود، روايت‌هاي زندگي پس از مرگ را تحت تأثير همسايگان زرتشتي‌شان به شكلي نو تبيين كردند تا اين اعتقاد در ميان قوم ويران‌شدهٔ يهود تقويت شود كه ظالمان به سزاي اعمالشان مي‌رسند و نيكوكاران و رنج‌ديدگان پاداش خواهند گرفت. مقايسهٔ متون مذهبي اوليه يهودي، از جمله طومارهاي بحرالميت، با نخستين متون مكتوب يهودي در قرون وسطا نيز تغيير در نحوهٔ بيان عقايد زندگي پس از مرگ، بهشت و جهنم و دوگانه‌هاي خير و شر و خدا و شيطان را تأييد مي‌كند؛ دوگانه‌هايي كه پس از تبعيد بابلي و تخريب معبد اول آغاز و در دورهٔ پس از تخريب معبد دوم در پي سرخوردگي‌هاي ناشي از شورش‌هاي ناموفق و در زمان تدوين تلمود تشديد شد. اين تغييرات را مي‌توان با توجه به دلايل تاريخي، از جمله مجاورت و زندگي تحت حكومت‌هاي ايراني، توحيدي‌بودن اديان زرتشتي و رفتار ايرانيان با يهوديان در تبعيد توضيح داد.